Shell en BASF samen in kunststof

Olieconcern Koninklijke/Shell Groep heeft de eerste grote stap gezet in de herstructurering van zijn chemieportefeuille. Shell brengt de productie van de bulkkunststoffen polypropeen en polyetheen onder in een gezamenlijke onderneming met het Duitse chemieconcern BASF.

Het nieuwe bedrijf, voor de helft eigendom van Shell en voor de helft van BASF, krijgt een omzet van 12,6 miljard gulden en tienduizend medewerkers. Het hoofdkantoor komt in Nederland te staan. Polypropeen is een grondstof voor harde plastics die bijvoorbeeld gebruikt worden voor autobumpers en broodtrommels; polyetheen wordt gebruikt voor de productie van plastic tasjes, vuilniszakken en folies.

Shell kondigde een jaar geleden aan dat het ongeveer 40 procent van zijn chemie-activiteiten wilde afstoten, met een totale boekwaarde van 5 miljard dollar. Van die herstructurering is tot nu toe een aantal kleinere delen afgerond. Zo heeft Shell onder meer een aantal fabrieken waar polystyreen (piepschuim) wordt gemaakt verkocht aan het Canadese chemiebedrijf Nova Chemicals. Ook is het belang in Synbra in Etten-Leur verkocht aan de Nederlandse participatiemaatschappij Gilde. Er zijn vergevorderde onderhandelingen over de verkoop van de Franse vinylbedrijven. Verder zijn mogelijke kopers benaderd voor de activiteiten in PET (voor flessen), harsen en elastomeren.

In de samenwerking met BASF brengt Shell onder meer het bedrijf Montell in met 5.400 werknemers. Dat was ooit een joint venture met het Italiaanse Montedison, maar de gezamenlijke onderneming kwam volledig in handen van Shell toen de Italianen hun belang per se wilden verkopen. Ook de bedrijven Elenac en Targor vallen onder de nieuwe combinatie. Targor is momenteel voor 50 procent in handen van BASF en voor de rest van het Duitse Celanese, dat wordt uitgekocht. Elenac is nu al gezamenlijk eigendom van Shell en BASF. De beide concerns werken ook op andere terreinen samen. Zo openden ze vorige maand een fabriek in Moerdijk en werken ze aan een fabriek in Singapore.

De nieuwe onderneming wordt de grootste producent ter wereld op het gebied van polypropeen en de vierde in grootte op het gebied van polyetheen. De markten voor beide producten groeien de komende jaren naar verwachting met 4 tot 6 procent per jaar, maar de prijzen staan onder druk door overcapaciteit en vraaguitval sinds de financiële crisis in Azië.

Shell en BASF verwachten het akkoord over de nieuwe samenwerking aan het eind van het jaar te kunnen ondertekenen. Ze zijn daarbij afhankelijk van de instemming van de Europese kartelautoriteiten.

,,Wij hebben nu waar we naar zochten: een partner die aanvullend is'', zegt een woordvoerder van Shell. ,,Wij zijn vooral goed in de techniek en de productie. BASF is daarnaast ook goed in marketing en verkoop.''