Russische KGB noemde `eliminatie' van de paus als optie

Volgens Tsjechische documenten heeft de Russische geheime dienst KGB eind jaren zeventig een campagne van desinformatie ontworpen tegen paus Johannes Paulus II waarin diens ,,fysieke eliminatie'' als optie werd genoemd.

Het dossier is aan de zogeheten Italiaanse parlementscommissie voor bloedbaden overgedragen, als onderdeel van een breder verzoek om informatie dat ook de banden tussen het voormalige Tsjechoslowakije en de linkse terreurgroep de Rode Brigades betreft. Er ligt nog een geheimhoudingsplicht op, maar Italiaanse kranten publiceerden er gisteren belangrijke elementen uit.

Het dossier heropent de discussie rondom de moordaanslag op de paus, in mei 1981. Er is vaak gesuggereerd dat de KGB betrokken was bij de aanslag, via de Bulgaarse inlichtingendienst. De KGB zou op die manier een van de belangrijkste internationale steunpunten voor de Poolse vakbond Solidariteit onschadelijk hebben willen maken. Harde bewijzen voor een Russische of Bulgaarse rol bij de aanslag zijn in de drie processen die hierover zijn gevoerd, nooit naar voren gekomen.

Johannes Paulus raakte zwaar gewond toen de Turk Mehmet Ali Agca, lid van de extreem-rechtse groep de Grijze Wolven, hem op het Sint-Pietersplein beschoot. Agca is tot levenslang veroordeeld en zit in een Italiaanse gevangenis.

Het Tsjechische dossier, van 47 pagina's, beschijft de acties van Oost-Europese inlichtingendiensten tegen het Vaticaan en katholieken in het voormalige Tsjechoslowakije. Er worden twee projecten in beschreven, met als codenamen Pagode en Infectie. Bij de informatie over het tweede project staat, volgens het dagblad La Repubblica: ,,Een activiteit van de KGB om de katholieke kerk en de persoon van de heilige vader met acties van desinformatie en provocaties, waarbij zijn fysieke eliminatie niet wordt uitgesloten.''

Gezien de recente ervaring met het Italiaanse deel van het Mitrochin-dossier, waar waarheid en verdichting, realiteit en wens soms door elkaar werden gehaald, zijn de eerste reacties voorzichtig. ,,Het gaat om aantekeningen die we moeten verifiëren en met zorg moeten onderzoeken'', zei de Groene senator Athos De Luca. ,,Als ze waar en betrouwbaar zijn, werpen ze een sinistere schaduw over de activiteit van de KGB tegenover de Heilige Stoel.'' Het belangrijkste onderdeel hierover in het Mitrochin-dossier is een aantekening waarin staat dat de KGB prioriteit geeft aan het ,,penetreren van Vaticaanse doelen''.

    • Marc Leijendekker