Overleven

Vlak voor Belfast, tegen de helling van de snelweg, ligt een wildernis van lang gras en grijze Keltische kruisen. Links op dit Milltown-kerkhof liggen de republikeinen. Namen, rangen, het is bijna een oorlogskerkhof. `Cap. Jos Fitzsimmons, killed in action, 28-5-1972, IRA.' `Officer Danny Loughran, People Liberation Army, murdered 6th april by NLF'. Alle geheimzinnigheid is hier voorbij.

De loyalist Michael Stone verstoorde hier op 16 maart 1988 een IRA-begrafenis met schoten en handgranaten: 3 doden, 60 gewonden. Hij had zijn granaten te vlug gegooid. `Als ze in de lucht waren ontploft zou hij veel meer republikeinen hebben gedood', klaagden zijn geestverwanten later. Stone is nog steeds hun held.

,,Er is geen familie in Noord-Ierland die niet beschadigd is'', zegt Teresa Pickering, moeder van drie kinderen, een van de talloze vrouwen die haar gezin door deze oorlog moest slepen. ,,Hele groepen jongens waren almaar op de vlucht, mijn broer van 17 ook. Voortdurend waren er onderduikers, politie-invallen, brandstichtingen.''

Ze vertelt hoe op een nacht opeens drie Engelse militairen binnenstonden en haar uit bed sleurden. ,,Ik kotste van angst.'' Ze moest twee banen nemen omdat de mannen geen geld meer binnenbrachten. Haar zuster kwam met haar baby in een kruisvuur terecht, haar broer werd tot levenslang veroordeeld, ze trouwde, haar man werd ook geïnterneerd, een leven van aanhoudingen, huiszoekingen en zorg voor de gevangenen.

,,En het rare was: we leefden tegelijk gewoon door, zo normaal mogelijk, dat deed iedereen. Dat was puur overlevingsinstinct.''

    • Geert Mak