ETNISCHE TWISTEN

De vijf Centraal-Aziatische republieken zijn na de val van de Sovjet-Unie tegen wil en dank onafhankelijk geworden. Ze waren er niet klaar voor: de economische structuur was gericht op de oude unie en vitale sectoren ontbraken. Ook was er geen politieke traditie en kampten de landen met etnische twisten.

Kazachstan De bevolking van het in oppervlakte grootste Centraal-Aziatische land is er sinds de val van de Sovjet-Unie niet rijker op geworden: de reële lonen bedroegen in 1996 nog maar 34,4 procent van die van 1989. Voor de komende jaren wordt een daling van het bbp verwacht. De noodzaak om de energiesector te privatiseren groeit, gezien het geldgebrek van de overheid.

Oezbekistan Het volkrijkste en snelst groeiende land van Centraal-Azië heeft ook de meest stabiele economie. Voor het komende jaar wordt een kleine groei verwacht doordat de prijzen van goud en katoen stijgen, die het land in ruime mate produceert. Het land wordt met straffe hand geregeerd en oppositie is verboden.

Tadzjikistan Bij een referendum in september heeft de bevolking van de armste ex-Sovjetstaat gekozen voor de legalisering van islamitische partijen, na een burgeroorlog die tussen 1992 en 1997 50.000 doden eiste. De politieke stabiliteit die hierdoor mogelijk ontstaat, kan het land enige economische voorspoed brengen. De verzoening na de burgeroorlog, tussen het neocommunistische bewind en de islamitisch-democratische oppositie is uiterst kwetsbaar.

Kirgizië De economische potentie van Kirgizië wordt getemperd door het grote aantal goedopgeleide Russen (22 procent van de bevolking) dat het land verlaat. De Kirgiezen zelf zijn vooral landbouwers, en hebben – op goud na – weinig natuurlijke rijkdom. Voor de komende jaren wordt een economische terugval verwacht.

Turkmenistan Een van de armste en traditioneelste republieken heeft een van 's werelds grootste aardgasvoorraden. Vooralsnog is de woestijnstaat grotendeels agrarisch. In de praktijk kan Turkmenistan zijn gas alleen kwijt aan andere ex-Sovjet-republieken, die echter het geld niet hebben om ervoor te betalen. Van de Centraal-Aziatische landen is Turkmenistan het meest communistisch gebleven.