Chaos en wanhoop aan de grens

Wanhopige Tsjetsjenen, opeengeperst tegen het prikkeldraad, proberen zich een weg te banen naar de smalle doorlaatpost die toegang biedt tot de veilige buurrepubliek Ingoesjetië. Mensen worden onder de voet gelopen. Even gaat de grens open. Een paar uur. Dan sluiten de Russen de doorlaatpost weer.

Dat zijn de taferelen die zich nu al dagenlang afspelen aan de grens tussen Tsjetsjenië en buurrepubliek Ingoesjetië. Russische en Ingoesjetische functionarissen geven elkaar de schuld van de verwarring, terwijl tegen het prikkeldraad duizenden mensen samengepakt, koud, bang en hongerig, wachten op een kans hun land-in-oorlog te verlaten.

De ene dag worden enkele tientallen mensen toegelaten, de andere duizend. Vanmorgen zag het er voor het eerst naar uit dat de grens langere tijd zou worden opengesteld. Het hoofd van de grenswachten in Ingoesjetië zei te hopen dat de vluchtelingen binnen een dag het grensgebied kunnen verlaten.

Vijftien kilometer lang is de file wachtenden. Het valt de Russen moeilijk langs het prikkeldraad de menigte in bedwang te houden. Soldaten vertellen hoe ze soms over de hoofden van de vluchtelingen vuren om hen in bedwang te houden. ,,De mensen hier worden krankzinnig. Ze gooien zich tegen het prikkeldraad aan'', zegt Leila Alchadova, als ze na een week wachten aan de grens eindelijk Ingoesjetië binnen kan.

Volgens president Roeslan Aoesjev van het straatarme Ingoesjetië, dat 175.000 van de 190.000 vluchtelingen heeft opgenomen, zijn gisternacht vier mensen gedood aan de grens. Hij zegt dat de Russische soldaten de vluchtelingen ,,met minachting'' behandelen. ,,De Russen spotten met de vluchtelingen. Wat zij doen is een daad van wetteloosheid.'' Zijn minister van Binnenlandse Zaken, Chamzat Goetsijerev, zegt dat de sluiting van de grens door de Russen ongrondwettig is, want Ingoesjetië is een soevereine deelrepubliek met zeggenschap over zijn grenzen.

Gisteren kwamen in totaal vijf bussen met vluchtelingen uit Tsjetsjenië de grens over. In een ervan zitten slechts drie vrouwen. Een van hen is aan de grens onder de voet gelopen. Ze is er ernstig aan toe. Op een vrachtwagen zitten vijf mannen die aan de grens hun vingerafdruk moeten laten nemen en toezien hoe Russische soldaten hun identiteit in een computer controleren: de Russen willen voorkomen dat Tsjetsjeense strijders Ingoesjetië binnenkomen. Dat is, zeggen ze, de hoofdreden voor het sluiten van de grens. (Reuters, AP)