Vliegenthart: geld genoeg bij thuiszorg

De thuiszorg krijgt geld genoeg om de wachtlijsten weg te werken, vindt staatssecretaris Vliegenthart (Welzijn). Zij meent dat het bedrag van bijna 425 miljoen gulden extra dat hiervoor in de begroting is uitgetrokken voldoende is.

Vliegenthart zegt dit in een reactie op de uitspraak, vrijdag, van de president van de Utrechtse rechtbank dat zorgverzekeraar Anova moet zorgen voor tijdige levering van thuiszorg. Vier bejaarde vrouwen die al meer dan vijf maanden op een wachtlijst stonden moeten van de rechter nog deze week thuiszorg krijgen.

Zorgverzekeraars Nederland, de overkoepelende organisatie van de ziektekostenverzekeraars, betwijfelt of het extra geld toereikend is. Volgens een woordvoerder kunnen de regio's het geld ook besteden aan andere dingen dan thuiszorg, bijvoorbeeld meer bedden in de verpleeghuizen. Vliegenthart redeneert echter dat de thuiszorg meer lucht krijgt naarmate verpleeg- en verzorgingshuizen meer mensen kunnen opnemen. Morgen overlegt zij met de zorgverzekeraars.

De staatssecretaris vindt het terecht dat de Utrechtse rechtbank de zorgverzekeraars – en niet de staat – verantwoordelijk heeft gesteld voor de tijdige levering van thuiszorg. Wel is zij het met de verzekeraars eens dat de zorgkantoren (verzekeraars die de Algemene wet bijzondere ziektekosten uitvoeren) meer bevoegdheden moeten krijgen om hun `zorgplicht' te kunnen waarmaken. Ze moeten bijvoorbeeld instellingen kunnen verplichten patiënten op te nemen, ook als die hen veel tijd en geld kosten. Volgens Vliegenthart past dit in haar beleid voor modernisering van de AWBZ.

Verzekeraar VGZ in Venlo heeft besloten de wachtlijsten nu al weg te werken, ook als dit extra geld kost. Thuiszorg Noord-Limburg kondigde gisteren al aan dit op eigen houtje te doen. VGZ neemt hiervoor nu de financiële verantwoordelijkheid op zich. Een woordvoerder sluit niet uit dat de verzekeraar de rekening zal doorschuiven naar het ministerie.

De ouderenbond ANBO heeft besloten een collectieve rechtszaak aan te spannen tegen de zorgverzekeraars om tijdige zorg te eisen voor iedereen die op de wachtlijst staat voor thuiszorg. De bond wil zo voorkomen dat mensen ieder voor zich een kort geding aanspannen om thuiszorg te krijgen.

Vliegenthart is er niet zeker van dat de uitspraak van de Utrechtse rechter van toepassing is op de hele thuiszorg. Het ministerie studeert nog op het vonnis, evenals de zorgverzekeraars. Die beslissen volgende week of zij tegen de uitspraak in hoger beroep gaan.

De ouderenbond ANBO heeft zijn ,,advocaten aan het werk gezet'' om zo snel mogelijk een collectieve rechtszaak aan te spannen tegen de zorgverzekeraars voor iedereen die op de wachtlijst staat voor thuiszorg. Volgens de bond bagatelliseren de zorgverzekeraars het probleem. ,,Wij kregen veel reacties van mensen die nu ook een kort geding willen aanspannen om snel thuiszorg te krijgen'', zegt S. van Waardenburg, jurist bij de ANBO. ,,Maar daar moet je maar net geld voor hebben en fysiek toe in staat zijn. Daarom doen we het liever voor iedereen tegelijk.'' Voorwaarde voor zo'n rechtszaak is dat eerst voldoende overlegd is met de `tegenpartij'. De ANBO wil daarom snel gaan praten met de verzekeraars.

In de rechtszaak kunnen geen schadevergoedingen worden geëist. Van Waardenburg verwacht echter dat er toch wel ,,een modus te vinden'' is voor het eisen van een financiële vergoeding als door bijvoorbeeld personeelsgebrek de gevraagde zorg eenvoudigweg niet te leveren is.

Dit jaar hebben thuiszorg, verpleeghuizen en verzorgingshuizen 220 miljoen gulden extra gekregen voor het wegwerken van de wachtlijsten. Of dit ook heeft geleid tot verkorting van de wachttijden is nog niet bekend. De laatste gegevens over de wachtlijsten hebben betrekking op 1998. Volgens die gegevens zouden zo'n 23.000 mensen op thuiszorg wachten, waarvan ruim 20.000 op huishoudelijke hulp (zoals boodschappen doen of ramen lappen) en 3.000 op verpleging en verzorging.

Deze gegevens zijn bovendien onbetrouwbaar. Het komt voor dat mensen op meer dan een wachtlijst staan of daarop vermeld blijven als ze de benodigde hulp al krijgen. Vliegenthart wil daarom dat de zorgkantoren op korte termijn overal in het land gaan zorgen voor een uniforme registratie van het aantal wachtenden en hun wachttijden. Zij dringt er verder bij de zorgkantoren op aan snel met de `leveranciers' van de zorg regionale plannen te maken voor het wegwerken van de wachtlijsten. Mede op basis van die plannen kan dan het extra geld dat in 2000 beschikbaar is worden verdeeld. Volgens Vliegenthart zal in de toekomst bij de verdeling van het budget meer rekening worden gehouden met de vraag in de verschillende regio's. De zorgkantoren vervullen bij het vaststellen daarvan een centrale rol.