Machtsstrijd Conservatieven dreigt na terugkeer Portillo

Een machtsstrijd binnen de Britse Conservatieve Partij is naderbij gekomen, nu de oud-minister Michael Portillo na tweeënhalf jaar vrijwel zeker terugkeert in het parlement. Tories in de Londense kieskring Kensington and Chelsea (K&C) kozen hem gisteravond als hun kandidaat voor een tussentijdse verkiezing om de Lagerhuiszetel van hun district, op 25 november.

De zetel is sinds twee maanden vrij door het overlijden van het Conservatieve parlementslid Alan Clark. Dat Portillo wint lijkt zeker omdat K&C geldt als een `veilige' Conservatieve zetel. Hij verloor zijn eigen zetel bij de verkiezingen van 1997.

Portillo (46) begon zijn campagne voor een terugkeer in de politiek met de onthulling dat hij in zijn studententijd homoseksuele ervaringen had gehad. Dat maakte zijn kandidatuur meteen omstreden. Actiegroepen van homoseksuelen noemden hem een ,,huichelaar'', onder meer omdat hij zich als minister van Defensie had verzet tegen toelating van homo's in het leger. Een voormalige minnaar, die besmet is met het aidsvirus, noemde hem een ,,opportunist'', omdat Portillo uit politiek gewin getrouwd zou zijn en de jarenlange verhouding die hij met hem zou hebben gehad, afdeed als ,,een kortstondige jeugdzonde''.

Voor een deel van Portillo's partij is homoseksualiteit onbespreekbaar. De aartsconservatieve Lord Tebbit beschuldigde hem ervan ,,niet de hele waarheid'' te hebben gesproken over zijn ,,afwijking''. Hoe de notoir eigenwijze kieskring K&C zou reageren, was tot het laatst onzeker.

Terwijl homo-activisten hem probeerden te onderbreken zei Portillo gisteravond dat er ,,geen nieuwe onthullingen'' te verwachten zijn. Tevens beloofde hij zowel trouw aan het erfgoed van Margaret Thatcher als aan partijleider Hague. Die heeft Portillo's waarschijnlijke terugkeer in de landspolitiek openlijk toegejuichd, omdat de partij er weer een big beast bij krijgt, die geldt als een geduchte tegenstander voor de regering-Blair. Maar ook geldt Portillo op termijn als Hague's meest kansrijke rivaal.

Hoeveel de twee inhoudelijk van elkaar verschillen is onduidelijk. Hague is kortgeleden naar rechts opgeschoven door zijn standpunt over Europa te verharden. En de euroscepticus Portillo beweegt zich naar het centrum door te zeggen dat de partij ook ,,een zorgende taak'' heeft. Zeker is wel dat Portillo met zijn macho-imago en fijngeregelde tv-manieren minder charisma-problemen heeft dan de kaalhoofdige Hague met zijn kraakstem. Hague zal Portillo naar verwachting snel een baan aanbieden, hetzij in het partijbestuur, hetzij in het schaduwkabinet. Dat zou een openlijke machtsstrijd moeilijker maken en Portillo `medeplichtig' maken aan een eventueel verlies van de Conservatieven bij de komende parlementsverkiezingen, uiterlijk in 2002. In een toespraak tot het Britse werkgeversverbond CBI, eerder op de dag, keerde Portillo zich gisteren opnieuw krachtig tegen Britse toetreding tot de euro.

Of de Conservatieve campagne het Britse pond te behouden voet aan de grond krijgt bij de werkgevers is onduidelijk. Uit opiniepeilingen blijkt dat daar voorstanders en tegenstanders elkaar in evenwicht houden.

    • Hans Steketee