Verzet tegen leisurepark Amersfoorts bos

De gemeente Amersfoort heeft grote plannen voor een `leisurepark' in het bosgebied Birkhoven-Bokkeduinen. Maar er is veel weerstand.

Met z'n zevenen zijn ze komen opdagen. Alsof ze bang zijn dat de boodschap niet goed en duidelijk zal overkomen. En nu staan ze met z'n allen bij de bosvijver te wijzen. Hoe mooi het hier wel niet is. En hoe ver-schrik-ke-lijk het is wanneer al dit moois verdwijnt. De stemmen worden bozer.

De vereniging Behoud Bos Birkhoven-Bokkeduinen in Amersfoort is kwaad op de gemeente. Al een paar jaar overigens, want de gemeente - zegt de vereniging - wil ,,dit prachtige bosgebied'' opofferen aan speculanten en andere natuur-onvriendelijke activisten. Zo moet er in Birkhoven-noord een `leisurepark' verschijnen, met een kartbaan, een beautycentrum, een klimwand, een bowlingbaan, een golfbaan. En daarvoor moet een deel van het bos, in totaal zo'n 160 hectare groot, wijken. Er is een bestemmingsplan-wijziging in procedure, waartegen de vereniging zich fel verzet. Er lopen in totaal acht bezwaarschriften en procedures van de vereniging tegen de verschillende plannen. Om te laten zien hoe mooi het bos is, nemen zeven bestuursleden en leden van de vereniging het bezoek mee. Een rondje langs het openluchttheater, het bosbad, de bosvijver, het `Japanse Bosje'. Er zijn eeuwenoude beukenlanen, kleurrijke vergezichten, herfstrust. Het bos ligt aan de rand van westelijk Amersfoort en vervult binnen de Ecologische Hoofdstructuur deels de functie van verbindingszone van de Utrechtse Heuvelrug naar het dal van de Eem en de Eempolder. Juist omdat het onderdeel uitmaakt van de Ecologische Hoofdstructuur, moet het beleid volgens de provincie Utrecht gericht zijn op ,,duurzame instandhouding, herstel en ontwikkeling van de na te streven natuurwaarde''.

Dat zijn geen woorden die het bestuur van de vereniging (in totaal 800 leden, en groeiend) uit kan spreken zonder in woede uit te barsten. ,,Dit is het enige, echte bos van Amersfoort'', zeggen bestuursleden J. van de Brom en J. van de Heide. ,,Er zitten hier allerlei dieren, zoals spechten en reeën.'' Laatst nog, bij de bosvijver, stond Van de Brom wel vijf minuten oog in oog met een hert. ,,Hij bleef me maar aankijken. Toen draaide hij zich om en liep statig weg. Prachtig toch.'' Het grootste bezwaar van de vereniging is dat het bos wordt aangetast. ,,Er worden dan stukken opgeofferd.'' Maar er zijn meer bezwaren: want waar moeten al die mensen bijvoorbeeld hun auto's parkeren? Precies: op nieuwe parkeerplaatsen. ,,Er moet infrastructuur komen. De hele rust ben je kwijt. Je kunt hier dan echt niet meer gewoon wandelen.''

En dan zijn er nog de uitbreidingsplannen van het Dierenpark Amersfoort en de plannen voor vergaande aanpassing van de camping ter plekke. ,,Het is de salami-tactiek'', zegt lid M. Wever. ,,Elke keer verdwijnt er weer een plakje natuur.'' Het is de vereniging een raadsel waarom de gemeente vasthoudt aan de plannen, waar voor het eerst officieel sprake van was in 1994. Bij een presentatie van het Leisurepark, in het voorjaar van 1997, kwamen er tienduizend handtekeningen van tegenstanders op tafel. ,,Tienduizend! En wat doet de gemeente ermee? He-le-maal niets! Ze zijn gewoon aan de kant gegooid'', sneert Van de Brom.

Om aan de bezwaren tegemoet te komen, liet de gemeente twee deskundigen onderzoeken wat er met het natuurgebied zou gebeuren als alle plannen werden uitgevoerd. De conclusie: dan zou het bos in kwaliteit er ver op achteruit gaan. Wever: ,,Dus wat doet de gemeente? Die laat vervolgens het rapport gewoon verder buiten beschouwing. Zo werkt dat hier.'' Eén van de twee opstellers, dr. J. de Molenaar, sprak eind augustus op uitnodiging van de vereniging tijdens de behandeling van het concept-bestemmingsplan Birkhoven-noord. ,,Iedere verkleining betekent een waardeverlies van het resterende'', zo zei De Molenaar toen. ,,De Ecologische Hoofdstructuur streeft niet voor niets naar grote, samenhangende natuurgebieden. Door te kiezen voor een bestemmingsplan voor een deel van Birkhoven, en denkend aan wat elders in Birkhoven-Bokkeduinen met het Dierenpark speelt, lijkt men desondanks toch zo'n benadering van stapsgewijs verkleinen voor te staan.''

Verantwoordelijk wethouder P. Jonkman (GPV/RPF/SGP) vindt de kritiek van de vereniging ,,niet terecht''. Anders dan de vereniging is de gemeente van mening dat een ,,recreatief cluster ter plekke'' heel goed mogelijk is. ,,Er is al een aantal activiteiten. Nu gaan we dit soort zaken samenvoegen. Dat kan heel goed. Wij delen de mening van de vereniging in ieder geval niet.'' Als alles meezit, aldus de wethouder, dan kan er in april volgend jaar een begin worden gemaakt met het `leisurepark'. Jonkman: ,,We zijn een groeiende gemeente, met recreatieve behoeften. De besluitvorming in de gemeenteraad is moeilijk geweest, maar we vinden dat dit wel kan.''

    • André Ritsema