Pronk wil speculant de pas afsnijden

Minister Pronk (VROM) heeft bij nader inzien besloten zijn Vijfde Nota voor de ruimtelijke ordening pas in mei te presenteren. Daardoor heeft het kabinet meer tijd om eerst zijn grondbeleid aan te passen. Zo hopen Pronk en zijn collega's grondspeculanten de pas af te snijden.

De aankondiging van Pronk gisteren dat zijn Vijfde Nota en een nota over de grondpolitiek van het kabinet nu gelijktijdig zullen verschijnen, kwam als een verrassing. Vorige week nog had hij onder meer tegen NRC Handelsblad verklaard dat de Vijfde Nota al in februari zou komen, een paar maanden later gevolgd door een nota over de grondpolitiek.

Deskundigen op het terrein van de grondpolitiek oefenden onmiddellijk scherpe kritiek uit op deze volgorde. Volgens hen dreigt een herhaling van de situatie rond de Vinexwijken van begin jaren negentig. Toen kochten financieringsmaatschappijen en projectontwikkelaars na bestudering van de kaartjes in de Vierde Nota voor de nieuwe Vinexwijken snel landbouwgrond op, die ze met vette winsten aan de gemeenten konden overdoen. Pronk erkende vorige week dat deze volgorde niet ideaal is en heeft nu kennelijk eieren voor zijn geld gekozen.

Het kabinet, dat vorige maand een ambtelijke commissie instelde om het grondbeleid door te lichten, zal zich naar verwachting de komende maanden vooral richten op een `reparatie' van de Wet Voorkeursrecht Gemeenten. Die verleent gemeenten in beginsel het recht grond als eerste te kopen om bijvoorbeeld woningen te bouwen. Bij verschillende recente rechtszaken is echter gebleken dat de gemeenten niet altijd voorrang krijgen.

Grondeigenaars mogen zelf uitmaken wie op hun grond gaat bouwen. De gemeenten kunnen daar niets tegen ondernemen.