Franse premier verliest steun en toeverlaat

Het opstappen van de Franse minister van Financiën, Dominique Strauss-Kahn, in verband met een fraudezaak betekent een gevoelig verlies voor premier Jospin.

Frankrijk was gisteren gesloten wegens 1 november. Het betekende slechts uitstel van executie. Allerheiligen betekende voor de regering van Lionel Jospin het afscheid van een reputatie van onkreukbaarheid. François Mitterrand heeft niet langer het alleenrecht op dubieuze situaties in links Frankrijk.

Aftreden heeft altijd het nadeel van een suggestie van schuld bekennen in een voorlopig mistige corruptie-affaire. Als Dominique Strauss-Kahn, de door Lionel Jospin zeer gewaardeerde superminister van Financiën, was gebleven, had hij maanden, zo niet jaren met een verdenking op zijn schouders gelopen. Nu wil hij zijn onschuld als vrij burger aan de justitie uitleggen, ook al erkende hij vanmiddag voor het eerst dat er `vormfouten' kunnen zijn begaan.

Strauss-Kahn wordt ervan verdacht fictieve advocaten-diensten te hebben verricht voor het socialistische studentenziekenfonds MNEF en daar vorig jaar een geantedateerde opdrachtbrief voor te hebben laten opstellen. Libération berichtte gisteren dat justitie daar wetenschappelijke bewijzen voor in handen heeft. Die tweede verdenking maakte DSK's positie onhoudbaar, al zei hij vandaag zich onschuldig te voelen.

De man die sinds 1997 met Jospin een pragmatisch-socialistische regeerstijl in Frankrijk heeft ingevoerd verheugde zich in een dermate grote populariteit dat hij als de beste kans van de Parti Socialiste werd gezien om in 2001 het stadhuis van Parijs te veroveren. Een eerste-ministerschap in 2002 hoorde tot de mogelijkheden als Jospin het presidentschap in dat jaar zou winnen.

Dit aftreden is een monumentale slag voor Lionel Jospin, die zijn broze breedlinkse coalitie uit evenwicht kan brengen. Niet alleen heeft Jospin veel over praktische economie geleerd van zijn vriend, bij wiens derde huwelijk in 1991 hij getuige was. Strauss-Kahn is ook de man die de linksen van links wist te paaien met de 35-urige werkweek, terwijl hij het bedrijfsleven het vertrouwen gaf dat met deze regering zaken te doen waren. De lijst privatiseringen die onder zijn bewind van 880 dagen zijn uitgevoerd is langer dan onder tien jaar rechtse regeringen: France Télécom, Air France, Thomson-CSF, Thomson-Multimédia, Crédit Lyonnais, de CIC-bank enzovoort.

Het gevaar dreigt dat de plansocialiste Martine Aubry, die de schrik van het bedrijfsleven is, meer te zeggen krijgt, terwijl links geen vervanger van gewicht voor de pragmatische DSK heeft. Het anti-economische geduw van de communisten binnen de regering kan de destabilisatie verder brengen.

Vanmiddag moest Jospin in de Assemblée Nationale na drie dagen stilzwijgen verantwoording afleggen over zijn minister van Financiën. De rechtse oppositie hield zich de afgelopen dagen redelijk koest, want de affaires rond ministers uit de regeringen-Balladur en Juppé liggen vers in het geheugen. En de affaire-Tibéri, de opvolger van Jacques Chirac als burgemeester van Parijs, spoelt al jaren als een gevaarlijke alg om het Elysée-paleis.

Lionel Jospin heeft zijn reputatie als man van principes en zuiverheid voorlopig gedeeltelijk gered. Strauss-Kahn moet zich nu even zelf verdedigen. Maar bij de corrupte MNEF werd de macht gedeeld door allerlei huidige adviseurs en hoge partijgenoten van de premier. Ook de Parti Socialiste van Lionel Jospin lijkt vuile handen te hebben. Vanaf nu is zijn status als zondagskind voorbij. De strijd met Jacques Chirac wordt met steeds gelijkere wapens gevoerd.

    • Marc Chavannes