Luthers stellingen kunnen van de kerkdeur

Na precies 482 jaar hebben de lutherse en de rooms-katholieke kerk zondag in het Duitse Augsburg hun belangrijkste meningsverschil, dat de aanleiding vormde voor de Reformatie, bijgelegd. Op een feestelijke bijeenkomst die werd afgesloten met een gezamenlijke kerkdienst ondertekenden afgevaardigden van beide geloofsgemeenschappen een document over goddelijke `verlossing', die officieel een eind heeft gemaakt aan de eeuwenoude onenigheid.

Op 31 oktober 1517 nagelde de katholieke monnik Martin Luther zijn 95 stellingen aan de kerkdeur van Wittenberg. Hij keerde zich daarin tegen de visie dat de mens zowel door zijn geloof als door goede werken `verlossing' kon bereiken. Volgens Luther was alleen het geloof daartoe in staat. Daarmee veroordeelde hij de in zijn ogen uit de hand gelopen praktijk van aflaten, die gelovigen (letterlijk) konden kopen om vergeving van hun zonden te krijgen.

Volgens het twintig pagina's tellende document, waarover dertig jaar is gesproken, is verlossing van het individu uitsluitend het resultaat van Gods liefde en niet van menselijk handelen. De voorzitter van de Lutherse Wereldfederatie (LWF), bisschop Christian Krause, omschreef de ondertekening van het akkoord gisteren als ,,een van de belangrijkste gebeurtenissen in de geschiedenis van beide kerken''.

De katholieke onderhandelaar, kardinaal Edward Cassidy, zei dat kerkelijke leiders tegenwoordig de taak hebben om de schade als gevolg van ,,de stormen'' en ,,de door mensen veroorzaakte aardbevingen'' uit het verleden te herstellen.

De LWF heeft het document het afgelopen jaar voorgelegd aan alle 124 kerken, verdeeld over 69 landen, die tot de federatie behoren. Volgens de kerken zijn in het document niet alle meningsverschillen opgelost, maar zij vonden dat er onvoldoende rechtvaardiging was om de veroordelingen uit het verleden te laten voortbestaan.

Ruim tweehonderd protestantse bisschoppen hebben een petitie ondertekend waarin ze het akkoord veroordelen. Binnen de katholieke kerk bestaat het principe van de aflaat nog steeds. Uit een onlangs gepubliceerd boek blijkt dat aflaten bij voorbeeld te verdienen zijn met vasten, bezoek aan gevangenen en zieken, of schenkingen.

Volgens de secretaris-generaal van de wereldfederatie van lutherse kerken, Ishmael Noko, biedt de overeenkomst een basis voor verder overleg over eenwording. ,,We zijn nu in staat om moeilijke kwesties, zoals de rol van de paus in de oecumenische beweging, te bespreken'', aldus Noko. Ook tussen de anglicaanse en de katholieke kerk wordt gesproken over meer samenwerking. Een van de belangrijkste struikelblokken is, behalve de positie van de paus, ook de rol van de vrouw binnen de kerk. (AP, Reuters)