Senna leeft voort in Japan

In Japan maken Eddie Irvine en Mika Hakkinen morgen in de slotrace uit wie de nieuwe wereldkam- pioen Formule I wordt. Hoewel Ayrton Senna in 1994 overleed, is de Braziliaan voor Japanners nog een van hun grootste helden.

Ayrton Senna is dood, lang leve Ayrton Senna. De Braziliaanse Formule I-coureur die in 1994 op het circuit van Imola om het leven kwam, is in Japan nog springlevend. In de harten van de Japanse autosportliefhebbers heeft Senna een bijzondere plaats, omdat zijn grootste successen werden aangedreven door Honda-motoren. Senna was ook de laatste wereldkampioen met een auto van deels Japanse makelij, in 1991 bij het team van McLaren Honda. De populariteit van Senna bij Japanners wordt ook verklaard door het feit dat zich in Brazilië een van de grootste kolonies Japanners bevindt en dat Brazilianen na Koreanen en Chinezen de grootste groep buitenlanders in Japan vormen.

In de talrijke Formule I-winkels van Motopia, het Disneyland-achtige autosportpretpark waarvan het circuit van Suzuka onderdeel is, gaan Senna-artikelen nog grif over de toonbank. Maar ook ver buiten het circuit.

Yoshihisa – ,,zeg maar Yoshi'' – Ota is eigenaar van een Formule I-winkel in het 500 kilometer verderop gelegen Okayama. Voor de zesde keer bezoekt de 40-jarige Japanner een Formule I-race op Suzuka. ,,Vijftien procent van mijn omzet bestaat uit Senna-spullen. Van miniatuurhelmpjes tot horloges.'' Hij verkoopt bijvoorbeeld Senna-horloges van 300.000 Yen (zesduizend gulden).

Yoshi heeft Senna nog zien rijden op Suzuka. Zijn vriendin, Riyo Matsuda, reisde 500 kilometer om haar eerste Formule I-race te zien. Haar sympathie gaat uit naar Hakkinen. En die van Yoshi? ,,Irvine, eh.. Nee, Hakkinen natuurlijk'', zegt hij met een knipoog naar zijn vriendin.

In een atelier in Tokio had horlogefabrikant Tag Heuer als sponsor van McLaren Mercedes en officiële tijdwaarnemer in de Formule I vorig jaar aan de vooravond van de (toen ook al) beslissende race op Suzuka een bijzondere expositie ingericht. Met veel aandacht voor Senna. Voor 75.800 yen (circa 1.600 gulden) was er een Ayrton Senna Special Package te koop — met een koperetsgravure — in een oplage van duizend exemplaren. Zo kom je Senna op meer plaatsen tegen in Japan; nog steeds verschijnen boeken over de legende, vaak door Japanners geschreven. Wie deze maand met Japan Air Lines vliegt, stuit in het JAL-tijdschrijft Wings op een verhaal over Senna. Alsof niet Hakkinen of Irvine maar de overleden Braziliaan morgen nog wereldkampioen kan worden.

Voormalig Formule I-coureur Satoru Nakajima, als directeur van Nakajima Planning eigenaar van een Formule Nippon-team, is de enige Japanner die ooit met Senna in één team zat. In 1987 reden beide coureurs voor Lotus Honda. En daar was het niet de toen 34-jarige Nakajima die de 27-jarige Senna leerde wat autoracen was, maar waren de rollen omgedraaid. ,,Dankzij hem heb ik vooral de circuits beter leren kennen'', herinnert Nakajima zich. Ook hij vertoeft dezer dagen in Suzuka. ,,Hij gaf aan wat de gevaarlijke plekken op de circuits waren en op welke momenten ik moest schakelen.''

Nakajima's Formule-Nipponteam is de Japanse (en snellere) variant van de Formule 3000 in Europa. Twee jaar geleden reed Toranosuke Takagi nog voor hem, nu Formule I-coureur bij Arrows. Nakajima bezorgde zijn landgenoot twee jaar geleden een plaats bij het team van Tyrrell. Takagi's plaats bij Nakajima werd vorig jaar ingenomen door de Nederlander Tom Coronel. Voor het eerst nam Nakajima een buitenlander in dienst, ,,een coureur met een goed hart en een mooie, lange toekomst in de autosport, een potentiële Formule I-coureur''.

Tot twee jaar geleden was Nakajima sportdirecteur bij Tyrrell, maar toen de Britse teambaas Ken Tyrrell zijn renstal verkocht aan British American Racing, was er voor Nakajima geen plaats meer in de Formule I. Zijn terugkeer in de hoogste klasse van de autosport leek aanvankelijk slechts een kwestie van tijd,omdat hij nauw betrokken was bij de rentree van Honda in de Formule I. Honda wilde in 2000 met een eigen team terugkeren in de Formule I, maar na het overlijden van ontwerper Harvey Postlethwaite (ook ex-Tyrrell) eerder dit jaar,werden de plannen in de ijskast gezet.

Als Honda terugkeert in de Formule I, zal de GP van Japan waarschijnlijk niet langer op Suzuka maar op het thuiscircuit van Honda in Motegi worden gehouden, een hypermodern complex van bijna 200 miljoen gulden. Wie denkt dat de recessie aan de Japanse autosport voorbijgaat, heeft het mis. ,,Als gevolg van de crisis stappen steeds minder jongens in een kart, voor velen het begin van een racecarrière'', zegt Nakajima, tevens eigenaar van een kartschool. ,,Karten is duur en daar vallen nu de eerste klappen.'' Waarschijnlijk moet de Formule I het volgend jaar zonder Japanse coureur doen. Takagi's plaats bij Arrows staat op de tocht. Vers Japans bloed blijft uit. ,,In de motorsport zijn Japanners succesvol, potentiële Formule I-coureurs uit Japan zie ik voorlopig niet'', zei gisteren Honda-baas Hirotoshi Honda.

Na een onderbreking van tien jaar werd in 1987 de Grote Prijs van Japan weer gereden. Niet zoals daarvoor (tot en met 1977) op het circuit van Fuji, maar op het vernieuwde circuit van Suzuka, aanvankelijk het testcircuit van Honda. De eerste winnaar op Suzuka was Gerhard Berger (Ferrari), voor Senna (Lotus Honda). Diens teamgenoot Nakajima werd zesde. Van zo'n klassering kan Takagi als de enige Japanse Formule I-coureur slechts dromen.