Geen borgtocht voor Nederlandse drugskoeriers

Drie Nederlanders liepen vorige week op een Amerikaans vliegveld met tweehonderdduizend xtc-pillen tegen de lamp.

De deur naar de rechtszaal gaat open. Vier gevangenen in knaloranje pakken sloffen binnen. ,,De eerste drie oranje pakken zijn de Nederlanders'', fluistert advocaat Kevin Carlucci. Ze dragen hand- en enkelboeien en lopen op plastic slippers. Ze ogen asgrauw. Ze gaan zitten op een rijtje stoelen aan de zijkant van de zaal.

De twee mannen en de vrouw worden beschuldigd van het importeren van 200.000 xtc-pillen. De zitting, gistermiddag in het U.S. District Court, is uitsluitend bedoeld om een eventuele borgsom vast te stellen.

De 51-jarige Van der K. maakt een zeer vermoeide indruk. Naast hem zit de 51-jarige Van Z., tatoeages op beide onderarmen. Mevrouw Van Z. (46) is volgens haar advocate Renate Rothfeld ongeneeslijk ziek en lijdt aan lymfekanker. ,,Allerlei organen zijn verwijderd. Omdat ze geen Amerikaans geld heeft kon ze niet eens een tandenborstel of tandpasta kopen en hij geen scheergerei.'' Volgens de tolk zit de vrouw in de gevangenis voortdurend te huilen.

Vorige week vrijdag kwamen de drie Nederlanders aan op het vliegveld Newark, vlakbij New York. Omdat ze op het laatste moment waren overgeboekt kwam hun bagage eerder op het vliegveld aan. Zoals gebruikelijk bij ongeclaimde bagage, opende de douane de koffers. Ze vond 200.000 Boeddhavormige xtc-pillen met een straatwaarde van 5 miljoen dollar.

Het echtpaar Van Z. en Van der K. gingen na aankomst allebei naar hun hotels in de New-Yorkse wijk Queens. Het echtpaar belde op naar het vliegveld om naar hun bagage te informeren. Douane-agenten brachten de koffers naar het hotel. Ze presenteerden zich als medewerkers van Northwest. De koffers werden geïdentificeerd. De agenten vertrokken, maar tien minuten later werd het echtpaar gearresteerd. De twee legden onmiddellijk een bekentenis af.

Van der K. ging twee dagen later zelf naar het vliegveld. Bij het in ontvangst nemen van zijn koffer werd hij onmiddellijk gearresteerd. Ook hij heeft volgens de aanklacht een bekentenis afgelegd. Als de drie schuldig worden bevonden kunnen ze maximaal twintig jaar krijgen.

,,Dit is in dollars gerekend de grootste vangst die ooit op een Amerikaanse luchthaven is gedaan'', zegt `assistant special agent' Thomas Manifase van de Amerikaanse douane op vliegveld Newark. De douane vermoedt dat er een paar onbekende criminele organisaties achter steken.

Manifase van de douane zegt dat het hoogstwaarschijnlijk gaat om Israeliërs die in de Benelux actief zijn en ook zelf de distributie in de Verenigde Staten doen. De koeriers zijn volgens hem toeristen, zoals de drie nu aangehouden Amsterdammers.

,,Ik weet heel zeker dat dit hun eerste keer was'', zegt Manifase. ,,Het zijn maar amateurs. Ze vielen meteen door de mand.'' Manifase vermoedt dat de smokkelorganisatie haar transporten vaker op deze manier heeft geregeld. ,,Om 45 kilo pillen in één koffer te stouwen getuigt van lef'', zegt hij. ,,Dat doe je alleen als je het al een aantal keren eerder zonder problemen hebt gedaan. Als de passagiers niet waren overgeboekt, hadden wij de pillen niet gevonden.''

De Nederlanders hebben volgens de aanklacht contact gehad met ene Sammy in Amsterdam. Die beloofde de echtelieden Van Z. 20.000 gulden, van der K. zou voor zijn deel 30.000 gulden ontvangen. Het echtpaar heeft bekend te weten dat het om xtc-pillen ging, zegt de aanklacht. Van der K. dacht dat hij marihuana smokkelde.

De federale rechter, Stanley R. Chesler, werkt de borgsomzaken snel af. Eerst komt een jonge vrouw uit Georgia voor, betrapt met 2,5 kilo cocaïne. Er wordt een borgsom van 1 miljoen dollar vastgesteld, waarvoor haar ouders en toekomstige schoonouders hun huis als onderpand beschikbaar stellen. Dan sloft het oranjekleurige Nederlandse echtpaar naar de beklaagdenbank. Een tolk vertaalt fluisterend wat er wordt gezegd. Er is niets dat als borgsom kan dienen. De pro deo advocaat is pas een dag voor de zitting toegewezen en weet bar weinig van de omstandigheden. Ook voor Van der K. wordt geen borgsom vastgesteld.

Rothfeld pleit voor een medisch onderzoek voor de vrouw. ,,Ze heeft constant pijn en gebruikte in Nederland medicijnen, onder meer morfine'', vertelt ze de rechter. Chesler gelast passende medische bijstand, inclusief toediening van medicijnen. ,,Tja, het is nu vrijdagmiddag'', zegt Rothfeld in de gang van het gerechtsgebouw. ,,Ik ga er maandag meteen achteraan.''

Na de zitting schuifelen de drie Nederlanders terug naar de Union County gevangenis in Elisabeth, New Jersey. ,,Het is een staatsgevangenis'', vertelt Carlucci. ,,Het gebouw is honderd jaar oud en er mankeert van alles aan, er zijn abominabele omstandigheden.''

Volgens de advocaten moeten zaken binnen 90 dagen na de voorgeleiding voorkomen. In dit geval is de voorgeleiding op z'n vroegst volgende week. ,,Die 90 dagen kunnen worden verlengd met een continuering'', vertelt Carlucci. ,,Het kan best nog vier maanden duren. Pas daarna kunnen ze in een federale gevangenis komen. Die zijn een stuk beter.''