een ballonvaart

Het begon naar verluidt met de Franse gebroeders Joseph en Étienne Montgolfier. Deze papierfabrikanten ontdekten aan het eind van de achttiende eeuw dat warme lucht opstijgt. De eerste ballonvaart – met linnen, want papier bleek bij nader inzien te kwetsbaar en vatte snel vlam – vond plaats op 19 september 1873. Aan boord bevonden zich een schaap, een kip en een eend, die de vlucht overleefden. Het vaartuig legde drie kilometer in acht minuten af.

Met name de afgelopen tien jaar is de ballonvaart sterk vercommercialiseerd. In navolging van geoefende ballonvaarders als Bertrand Piccard, Steve Fossett en Richard Branson stapten de afgelopen jaren steeds meer Nederlanders in het rieten mandje – voor een familie-uitje, een personeelsfeest of een huwelijksaanzoek op niveau. Leon Leemans, secretaris van de Professionele Ballonvaarders Nederland (PBN), een branchevereniging met dertig leden, verklaart de toenemende belangstelling voor de passagiersballonvaart door het `Campari gevoel' ofwel: 'de hang naar avontuur in tijden van economische voorspoed'. Ook de vergrijzing – er reizen relatief veel 60-plussers mee – wordt vaak als verklaring aangevoerd.

Het procédé is bij vrijwel alle veertig Nederlandse ballonvaartbedrijven gelijk: mand, branders en ballon worden klaargemaakt in aanwezigheid van het reisgezelschap. De ballon wordt vol geblazen met koude lucht en vervolgens wordt met branders de lucht in de ballon verwarmd. Tijdens de anderhalf uur durende vlucht bereikt de ballon een hoogte van maximaal 300 meter; hij drijft stuurloos mee op de wind. Als de ballonvaarder een geschikte landingsplaats heeft gevonden, trekt hij aan een touw waardoor de hete lucht ontsnapt. De ballon kan landen en na afloop van de vaart worden de passagiers getrakteerd op een glas champagne en een vaarbewijs.

Nederlandse ballonvaartbedrijven houden dezelfde prijzen aan. De passagier betaalt voor de grootte van de ballon en het aantal passagiers. Ook belangrijk is of er `vreemde' passagiers meereizen of niet; hoe meer privacy, des te duurder de vlucht. Bij A3 ballon, een ballonvaartbedrijf dat naar eigen zeggen de grootste operationele luchtballon ter wereld bezit (inhoud: twaalf miljoen liter, hoogte vijftig meter), kost een vlucht voor maximaal vier inzittenden 345 gulden (per persoon), inclusief champagne, verzekering en een vluchtcertificaat. Een vlucht met vijf tot twaalf inzittenden kost 298 gulden per persoon, twaalf tot achttien inzittenden 285 per persoon en achttien of meer inzittenden kost 275 gulden per persoon. Nieuw is het VIP-arrangement: 1.385 gulden voor twee personen, inclusief foto, T-shirt, cap en een attentie. Van november tot april liggen de prijzen enkele tientallen guldens lager. A3 is gevestigd in Harfsen, maar het bedrijf beschikt over twintig opstapplaatsen, door heel Nederland.

Bij het Nederlands-Belgische Sky Promotions (Tilburg, Oud-Turnhout) kunnen complete ballonnen voor groepen worden gehuurd. Een ballon met vijf passagiers kost 1.750 gulden, een ballon met elf passagiers 3.250 gulden. Voor een bedrijfsuitje met 25 personeelsleden kunnen bijvoorbeeld een 11-persoonsballon, een 8-persoonsballon en een 6-persoonsballon worden ingezet. Totaalprijs: 7.850 gulden. De tocht kan ook tijdens een ballonfestival worden uitgevoerd, zo meldt de folder van Sky Promotions. Het gezelligste festival: het Midden Brabant Festival, begin juli.

Het ene ballonvaartbedrijf is het andere niet. Hoe maak je als leek een goede keuze? Bijvoorbeeld door de website van branchevereniging PBN te raadplagen (www.pbn-info.nl). Op de site staan gegevens van alle leden, sommigen hebben zelfs een eigen website. Tips van secretaris Leemans: vraag vooraf naar het aantal opstapplaatsen en de grootte van de ballon en draag goede kleding: een paar stevige schoenen, geen hoge hakken of nylon. Anders dan vaak wordt gedacht is het ook in de winter goed toeven in de lucht; de ballon heeft dezelfde snelheid als de omringende lucht en de brander straalt veel warmte uit.

Houders van een air-milespas kunnen tegen gereduceerd tarief een ballonvaart maken. Albert Heijn heeft een overeenkomst gesloten met PBN-lid Ad Ballon in Breda. Met 350 airmiles kost een vlucht slechts 165 gulden. De meeste ballonvaarten vinden plaats in de omgeving van Breda. Bij voldoende aanmeldingen worden ook vluchten vanuit Nijmegen en Amersfoort gearrangeerd.