Schaarste aan jong talent nijpend

Op de arbeidsmarkt is jong talent dun gezaaid. `De krapte kan in de toekomst zelfs bedreigend zijn voor het realiseren van economische groei.'

In Nederland wordt de schaarste aan jong, veelbelovend en hoogopgeleid personeel tot 2006 steeds nijpender. Dat blijkt uit een onderzoek dat het adviesbureau ICT samen met de Rotterdamse hoogleraar Ben Bakker heeft uitgevoerd in opdracht van het internationale headhuntersbureau Yess. Dat vierde gisteren zijn tiende verjaardag in de Singer Concertzaal in Laren.

Tot de oorzaken van het groeiende gebrek aan toptalent behoort allereerst de demografische ontwikkeling. Zo daalt het aantal 25 tot 29-jarigen van 1998 tot 2006 met 20 procent terwijl er jaarlijks gemiddeld 7 procent minder aanmeldingen op universiteiten zijn. Door het complexer worden van de arbeid groeit de vraag naar hoger en complexer opgeleide 'professionals' eveneens. Verder verwachten de onderzoekers tot 2006 een voortgaande gematigde economische groei en ook dat vergroot de schaarste.

Hetzelfde geldt voor de effecten van meer flexibele arbeid. Werkte in 1998 nog 60 procent van de hoger opgeleide 'professionals' op voltijdse basis, over acht jaar nog maar 40 procent. Ook neemt de mobiliteit van hoogopgeleiden op de arbeidsmarkt toe en daalt hun gemiddelde arbeidsduur bij één organisatie van zes jaar in 1998 tot 4 jaar in 2006. Tot slot bespeuren de onderzoekers onder jeugdige hoogopgeleiden een stijgende interesse voor zelfstandig ondernemerschap en ook dat maakt de spoeling voor bestaande bedrijven dunner.

Bedrijven die in de toekomst toptalent willen aantrekken, zullen kandidaten volgens de onderzoekers steeds meer moeten behandelen als gelijkwaardige gesprekspartners. Geld alleen is als lokmiddel allang niet meer genoeg. Onmisbare immateriële arbeidsvoorwaarden zijn onder meer de positieve uitstraling van een bedrijfsorganisatie, een krachtig en inspirerend bedrijfsbeleid en een bedrijfsklimaat waarin een voortdurend aanbod is van nieuwe leerervaringen en van ruimte voor intern ondernemerschap.

Niettemin zegt één van de onderzoekers: ,,Ik voorzie een enorme schaarste op de arbeidsmarkt voor toptalent. Een schaarste die zelfs bedreigend kan zijn voor het realiseren van de mogelijk geachte economische groei.''

Oud-minister van Economische Zaken Hans Wijers, tegenwoordig partner bij de Boston Consulting Group, vond gisteren in een aansluitend commentaar de onderzoeksresultaten te statisch. ,,De nieuwe economie bestaat'', aldus Wijers, ,,en dat stelt ons in staat de productiviteit van hoogopgeleide professionals verder te verbeteren en daarmee schaarste op te vangen.'' Verder wees hij erop dat het talrijke onderbenutte talent in Oost-Europa dat de komende jaren meer binnen bereik van het Westen komt. Verder zijn er volgens Wijers nog massa's hoogopgeleide maar ten onrechte onderbenutte 50-plussers in West-Europa.

Ben Verwaayen, oud-topman van KPN Telecom en zojuist bij het Amerikaanse Lucent gepromoveerd tot eerste vice-president, wees gisteren in Laren op de razendsnelle technologische en economische ontwikkelingen en op de prominente rol daarin van jong toptalent. Hij wees op de vele nieuwe ICT-bedrijven die pas een paar jaar geleden werden opgericht door jongens van een jaar of 25 en die nu vele miljarden waard zijn.

Om schaars toptalent te strikken haalt Lucent dat, volgens Verwaayen, niet meer uit alle delen van de wereld naar Amerika. Liever zet Lucent nu overal ter wereld onderzoekscentra neer waar het toptalent zit. Van Neurenberg en Bangalore tot Singapore en Tokio. Verwaayen: ,,Wat je nu ook steeds vaker ziet zijn teams van hoogopgeleiden die via Internet collectief hun diensten aanbieden. Wij maken er in de nieuwe webwork-economie graag gebruik van. We laten ze volgens hun wens als kleine ondernemers in grote vrijheid werken binnen onze steeds grotere onderneming. De talenten van de toekomst willen financiële en emotionele beloning.''