Ruzie Japanse regering over `cadeau' voor kiezer

Binnen de Japanse regeringspartij LDP is grote ruzie ontstaan over een `cadeau' van 10 miljard gulden aan de kiezer. Een aantal prominente leden roept om het aftreden van premier Keizo Obuchi en ontbinding van het parlement.

De ruzie draait om een nieuwe, verplichte volksverzekering voor verpleeghulp, een steeds groter probleem in vergrijzend Japan. De nieuwe verzekering treedt per 1 april komend jaar in werking maar de afgelopen week besloten de regeringspartijen opeens de inning van de verzekeringspremie gedurende het eerste half jaar te bevriezen. De termijn van een half jaar is opmerkelijk omdat juist rond die tijd de uiterlijke datum van nieuwe algemene verkiezingen valt.

Critici van premier Obuchi zien het bevriezen van de premie-inning als een maatregel van de regering om in de gunst van de kiezer te komen. De maatregel kost echter ruim 10 miljard gulden en dit geld heeft de overheid helemaal niet. Financiering moet komen via het vergroten van de staatsschuld zodat de kiezer het bedrag uiteindelijk later, mèt rente, kan terugbetalen. ,,Het is een verkiezingsmaatregel. Onverdraaglijk dat men zo gemakkelijk leunt op het uitschrijven van weer een nieuwe staatslening'', zegt een anonieme ambtenaar van Financiën in de krant Sankei.

Opvallend is dat niet slechts de oppositie en behoudende ambtenaren tegen de maatregel zijn. Ook enkele invloedrijke politici binnen premier Obuchi's Liberaal Democratische Partij (LDP) roepen om aftreden van hun premier omdat het plots tevoorschijn getoverde voorstel ingaat tegen de oorspronkelijke plannen. ,,Als we op het laatste moment opeens op deze manier het beleid gaan veranderen vergroten we alleen maar het wantrouwen in de politiek'', zei parlementariër Makiko Tanaka vandaag: ,,Het is beter nu verkiezingen uit te schrijven en het vertrouwen van het volk te vragen."

Achter de plotselinge maatregel zit de coalitie van de LDP met twee kleinere partijen: de Liberale Partij en de Komeito, de politieke arm van de boeddhistische lekenorganisatie Soka Gakkai. Op verzoek van deze laatste partij, de Komeito, heeft de regering van Obuchi eerder dit jaar al eens cadeaubonnen ter waarde van 400 gulden uitgedeeld aan alle ouden van dagen en gezinnen met kinderen. De maatregel was bedoeld om in de kwakkelende economie de consumptie op te krikken maar heeft weinig effect gehad. Wèl kostte het de belastingbetaler miljarden. LDP-parlementariër Junichiro Koizumi zei vandaag kwaad: ,,Op deze manier heeft de huidige coalitie geen enkele betekenis. Het is beter het parlement te ontbinden en direct de confrontatie aan te gaan.''

Geld strooien is kenmerkend geworden voor de regering-Obuchi, met als doel het bewerkstelligen van economische groei na twee jaar recessie. Die groei zit er dit jaar ook zeker aan te komen maar de vraag is wat dan. Voor voortdurende economische groei zijn ook hervormingen zoals liberalisering van de economie nodig, zoals een adviescommissie van de regering eerder dit jaar nog eens vaststelde. Volgens een prominent lid van die commissie loopt de regering echter hopeloos achter met dergelijke structurele hervormingen.

Critici van de regering stellen dan ook dat Obuchi zijn ogen alleen maar heeft gericht op de algemene verkiezingen in 2000. In de tussentijd is de staatsschuld opgelopen tot meer dan de grootte van de economie, een niveau vergelijkbaar met Italië en België.

De oppositie hoopt dat de regering zo haar eigen graf graaft. ,,De regering kan niet eindeloos blijven spenderen'', aldus parlementariër Yoshito Sengoku van de oppositionele Democratische Partij: ,,Dit moet uitlopen op een grote crisis en dan nemen wij de regeringsmacht over.''