`Pedofiel' legt spanning in nieuwbouwwijk bloot

Een buurtbijeenkomst moest gisteren de sfeer in ,,prima Ypenburg'' in Rijswijk herstellen. Vorige week werd er een vermeende pedofiel met zijn gezin weggejaagd. Eigenrichting en frustraties in een Vinexwijk.

Dit had de officier van justitie gisteravond nu niet moeten zeggen: ,,Ik heb mij enorm verbaasd over het gemak waarmee iemand kan worden afgeschilderd als pedofiel.''

De informatieavond voor de bewoners van de Rijswijkse nieuwbouwwijk Ypenburg is net begonnen. Nu begint een nauwelijks te sussen reeks scheldkanonnades. Enkele mannen zullen dreigen – ,,positief in de media schrijven'' of je kop gaat van je romp. Er zal aan de microfoon van de burgemeester worden getrokken. Vrouwen barsten in huilen uit. Hier en daar worden fotografen belaagd.

De bijeenkomst in de Rijswijkse sporthal heeft kortom een hoog `wij zijn het zat'-gehalte. De buurt heeft deze maand immers het heft vast zelf in handen genomen. `Pedofiel' Gerard, zijn echtgenote en twee dochtertjes zijn vorige week definitief weggejaagd uit hun koopwoning.

Burgemeester Roscam Abbing van Rijswijk spreekt, een politiechef, twee wethouders. Officier Van den Heem zal zes keer herhalen dat tegen de weggejaagde `pedofiel' ,,geen enkele aanwijzing is gevonden in welk dossier dan ook''. Maar veel aanwezigen pikken dat niet. Een buurvrouw achter een zaalmicrofoon krijgt ruim een kwartier de kans om de geruchten opnieuw te ventileren. Sissend: ,,Hij blééf mijn kinderen maar snoepjes geven!'' Snikkend: ,,En ík kwam niet van hem áf!'' De zaal zucht.

Ypenburg eist het bestaan van een pedofiel. ,,Natuurlijk willen ze dat die verzonnen pedofiel bestaat'', beaamt een zorgelijke pastor tijdens een ingelaste `kalmeringspauze'. ,,Want als dat níet zo is, moet de buurt beseffen dat ze hun frustraties op een verschrikkelijke manier hebben geuit.''

De bijeenkomst toont in een notendop de stress van een Vinex-wijk, waar nog niemand langer dan een jaar woont. Klachten over Gerard (,,Hij droeg mijn boodschappen terwijl ik dat niet wilde!'') worden afgewisseld met verhuisspanningen en zorg om hoge hypotheken. Vaak leiden sprekers hun woedeaanval voor een zaalmicrofoon in met de prijs van hun koopwoning. Of met een klacht over de bouwrommel die nog altijd niet is opgeruimd. Dan is er nog een terugkerend punt over privatisering – de aannemer aan wie de gemeente het aanleggen van de fiets- en wandelpaden overliet, laat het afweten.

Wie mag in de kring van goedgeluimde pioniers in de Vinexwijk, wie blijft erbuiten? De gezamenlijke vijand heet vanavond `pedofiel'. Wie in de sporthal op hem scheldt krijgt applaus. Is het toeval dat de bewoners van de krapste huurwoninkjes, in de Olieslagerlaan, het fanatiekst zijn?

De sociale woningbouw van Ypenburg ligt in de boezem van een wijk vol koopwoningen. ,,Absurd'' noemt de pastor ,,deze gedwongen integratie''.Hij wil niet met zijn naam in de krant ,,omdat er nog heel wat te doen valt in de wijk en de pers al genoeg negatiefs heeft geschreven''. Achterin de zaal, kalm, zitten bewoners van koopwoningen. Op de eerste rijen, prominent, de bewoners van de Olieslagerlaan. Zij eisen schreeuwend aandacht. Zij roepen ,,pleur op'' en ,,klote-pedofiel'', maar even hard: ,,Als ik buiten bier wil drinken dan moet ík dat toch weten!?''

Hoe de eigenrichting onder burgers aan te pakken? De burgemeester herhaalt steeds ferm ,,twee motto`s''. Eén. ,,Het is prima om op Ypenburg te wonen.'' Twee. ,,Samenleven is een kunst en daar moet je aan werken.'' In de pauze omringen zijn medewerkers hem: ,,Dat `samen', dat was goed. Daar moet je op doorgaan.''

Politiechef Van Calsteren blijft streng. Hij noemt de `pedofiel' tot woede van de zaal consequent ,,slachtoffer'' en vraagt retorisch: ,,Fotografeert ú uw kinderen dan nooit?'' Opvallend veel bewoners van Ypenburg vragen waarom agenten in de buurt hen desondanks in bedekte termen voor Gerard hebben gewaarschuwd. Een mevrouw, rustig: ,,Waarom heeft de politie altijd volgehouden dat ik mijn kind daar weg moest laten?'' Dan huilt ze: ,,Ik durf de stelling aan dat dit nooit was gebeurd als de politie de geruchten direct de kop in had gedrukt. Nu loop ik rond met de frustratie dat ik de roddel óók heb bevestigd.'' Desgevraagd zegt Van Calsteren na afloop eerst dat zijn agenten ,,niets hebben gezegd''. Na enig aandringen: ,,Als er reden tot zorg is, dan moet u uw gevoel volgen. Ik kan mij voorstellen dat agenten iets dergelijks hebben gezegd.''

De officier van justitie maakt een inschattingsfout. Zij houdt een algemeen betoog over ex-delinquenten die ,,overigens'' het recht hebben terug te keren in de samenleving. Waarop de zaal er niets meer van begrijpt: ,,Heeft Gerard nou een verleden of niet?'' Ook kondigt zij aan dat een opsporingsonderzoek is begonnen tegen de personen die Gerard hebben mishandeld en zijn ruiten hebben ingegooid. Waarop in de hoek-Olieslagerlaan het tieren weer begint.

Na de pauze is het de beurt aan de Rijswijks wethouder Dick Jense (Onafhankelijk Rijswijk), de enige bestuurder die zich eerder tussen de bewoners van de Olieslagerlaan waagde. Zij zijn nu muisstil. ,,Nu gaan we leuke dingen met elkaar doen!'', roept de wethouder. Gejuich. Daarna kan het niet op. ,,Morgen komt er een veegwagen om het bouwzand op te ruimen!'' Hoeraatjes. ,,Een speelveld voor de jeugd, daar wachten we ook niet langer op. Dat komt er!'' Gejuich. ,,Met een basketbalnet!'' Applaus. De burgemeester belooft een politiepost. En een ,,gemeentelijke coördinator voor klachten''. Voorts zal de bibliotheekbus voortaan langskomen.

En let wel, zegt de wethouder, de planken voor de ingegooide ruiten van het huis van Gerard worden snel weggehaald. ,,Het is weer prima om in Ypenburg te wonen.'' Onder voetgeroffel en applaus: ,,Deze schandvlek wissen we uit!''