Op twee wielen naar de wereldtop

Het professionele rolstoeltennis breidt zich in rap tempo uit. Volgend jaar maakt de wereldtennistop op wielen voor het eerst zijn opwachting bij de US Open. ,,Het wordt tijd voor erkenning van onze sport.''

Gravelbijters en servicekanonnen; ze zijn in het professionele rolstoeltenniscircuit eerder uitzondering dan regel. Bij het tennis op wielen geen snoeiharde slagenwisselingen, geen vernietigende smashes en nagenoeg geen toeschouwers. ,,Het publiek ziet het topsportelement bij rolstoeltennis nog altijd over het hoofd'', treurt Ruurd de Boer, voorzitter van het Wheelchair Tennis Committee van de internationale tennisfederatie (ITF) en oud-voorzitter van de nationale tennisbond (KNLTB).

Rolstoeltennis is absolute topsport, vindt ook Sonja Peters, vijfde op de wereldranglijst. ,,Ik train veel, speel veel internationale toernooien, net als iedere andere speler. Goed, je kunt het rolstoeltennis niet vergelijken met valide tennis. Het zijn twee verschillende sporten. Qua slagen staan rolstoeltennissers op een behoorlijk hoog niveau, ze spelen slim en technisch. Maar ze zijn te langzaam om zich te kunnen meten met de valide tennistop. Je bent in zo'n rolstoel beperkt wendbaar.''

Peters (23) strijdt dit weekeinde voor de tweede keer om de felbegeerde titel van de Wheelchair Tennis Masters in haar woonplaats Eindhoven. Op het hoog aangeschreven indoortoernooi, dat het einde van het tennisjaar voor rolstoelers inluidt, komen de beste acht vrouwen en mannen van de wereld in actie. De Nederlandse inbreng in de mondiale top is groot. Bij de vrouwen beschikt niet minder dan de helft van de speelsters in de top-10 over een Nederlands paspoort.

Rolstoeltennis, zo'n tien jaar geleden officieel erkend door de ITF, is in Nederland een van de snelst groeiende sporten voor gehandicapten. Logisch, meent De Boer. ,,Nederland is het enige land dat rolstoeltennis heeft geaccepteerd als een volwaardige sport. De overheid subsidieert en een groot aantal tennisbanen is ook toegankelijk voor rolstoelers. Gelukkig begint dat besef nu ook in het buitenland door te dringen.'' Volgend jaar mogen rolstoelers voor het eerst deelnemen aan de US Open. De Verenigde Staten zijn het moederland van het tennis op wielen.

Eens in de twee weken komt de Nederlandse rolstoeltennistop bijeen. Onder leiding van bondscoach Aart Zwaan werken de tennissers gezamelijk een vier uur durend trainingsprogramma af. ,,Dankzij die trainingen heeft het rolstoeltennis hier zo'n vlucht genomen'', weet Eric Stuurman, samen met Ricky Molier (2) en Robin Ammerlaan (6) winnaar van de World Team Cup 1999. ,,Alle faciliteiten zijn hier aanwezig, bijna elk dorp beschikt wel over een tennisbaan. In de Verenigde Staten bestaat bijvoorbeeld meer aandacht voor het rolstoeltennis, maar daar is het enorm verspreid. Die toppers trainen nooit samen. Wij brengen elkaar naar een hoger niveau.''

Rolstoeltennis is sinds Barcelona 1992 opgenomen in het programma van de Paralympische Spelen. Elk land mag twee vrouwen en twee mannen afvaardigen. Aan de Spelen van 1996 in Atlanta deden drie Nederlandse vrouwen mee, nadat een Belgische tennisster had afgezegd. ,,Nu staan er zó veel Nederlandse tennissters aan de top, dat het raar zou zijn als er maar twee naar de Spelen zouden kunnen. De nummer 7 van de wereldranglijst zou er dan bijvoorbeeld niet bij zijn en de nummer 233 wel'', meent Peters. ,,Van de ITF hebben we inmiddels de toezegging dat Nederland twee wildcards krijgt toegewezen.''

Bijna elke week staat er wel een internationaal toernooi op het programma. De spelers moeten alles zelf betalen, zowel het inschrijfgeld als de reissom en de hotelovernachtingen. Het prijzengeld staat in geen verhouding tot de kosten die de spelers maken. Toernooiwinst levert bij de vrouwen ongeveer tweeduizend gulden op, bij de mannen ligt dit bedrag iets hoger. ,,Het prijzengeld gaat elk jaar wel iets omhoog'', geeft Peters toe. ,,Zolang de sport weinig publiciteit krijgt, zijn de sponsors niet geïnteresseerd.''

Het prijzengeld is inderdaad een schijntje, vindt Stuurman. ,,Op de twee belangrijke grandslams in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië kun je de meeste punten voor de wereldranglijst verdienen. De toernooiorganisatie denkt dat de spelers toch wel komen en het prijzengeld is dus belachelijk laag. Die toernooien kosten veel geld.''

Toch is Stuurman blij dat hij tien jaar geleden voor zijn sport heeft gekozen. ,,Rolstoeltennis is het beste revalidatieproces dat je je kunt voorstellen. In het buitenland moet je het op eigen houtje doen.'' De Boer kan dat beamen. ,,We willen niet dat men rolstoeltennissers als zielig bestempelt. We willen juist dat ze op eigen benen kunnen staan, al is dat in dit geval misschien een erg ongelukkige uitdrukking.''