Favoriet Bush laat verstek gaan bij tv-debat

De Republikeinse presidentskandidaten voerden gisteren een forumdiscussie die op de televisie werd uitgezonden. Maar er ontbrak één kandidaat, de belangrijkste.

De grote favoriet was weggebleven. Vijf Republikeinse kandidaten voor het Amerikaanse presidentschap voerden gisteravond in New Hampshire een debat, dat werd uitgezonden op de televisie. Maar George W. Bush, de gouverneur van Texas en de Republikein die volgens opiniepeilingen de beste kansen heeft om volgend jaar de presidentsverkiezingen te winnen, deed niet mee.

Bush heeft een enorme voorsprong op zijn rivalen, niet alleen in de peilingen maar ook bij het inzamelen van geld en het verwerven van steun van prominente partijgenoten. Daarom kon hij deze kans om zich nader voor te stellen aan het Amerikaanse publiek zonder risico laten lopen. Ruim van te voren had hij al laten weten dat hij gisteravond in Texas moest zijn, waar zijn vrouw een onderscheiding ontving van haar voormalige universiteit.

De vijf overige kandidaten benutten de afwezigheid van Bush niet om hem eens flink aan te vallen. Het bleef bij een paar zurige opmerkingen, vooral van de vermogende zakenman Steve Forbes. Forbes opperde spottend dat een volgend forum beter aangekondigd kan worden als een inzameling van campagnegelden: ,,Misschien dat hij dan komt opdagen.''

Bush verklaarde vanuit Texas dat hij weggebleven was uit liefde voor zijn vrouw. ,,Ik heb het altijd als mijn belangrijkste taak beschouwd om een goede vader en een liefhebbende echtgenoot te zijn'', zei hij in een kort televisie-interview met zijn vrouw naast zich op de bank. Geen van zijn rivalen waagde het te suggereren dat Bush, die geen ervaring heeft in de landelijke politiek, misschien ook een beetje bang was om een slechte beurt te maken in New Hampshire. In die deelstaat worden op 1 februari de eerste voorverkiezingen gehouden.

Behalve Forbes namen de senatoren John McCain en Orrin Hatch, de dominee en radiopresentator Alan Keyes, en de conservatief-christelijke activist Gary Bauer deel aan de forumdiscussie. De andere Republikeinse presidentskandidaten, zoals Elizabeth Dole, Dan Quayle en Lamar Alexander, hebben de strijd al opgegeven. En de rechtse commentator Pat Buchanan stapte deze week over naar de Hervormingspartij van Ross Perot. Woensdag namen de twee Democratische kandidaten, Al Gore en Bill Bradley, deel aan een zelfde soort forum.

McCain, die volgens recente peilingen in New Hampshire wat op Bush begint in te lopen, presenteerde zich als het buitenbeentje in de Republikeinse partij. Hij beloofde als president te zullen strijden tegen de invloed van grote geldschieters in de politiek. En hoewel hij een uitgesproken tegenstander is van abortus, pleitte hij ervoor dat de Republikeinse partij zich meer openstelt voor voorstanders van het recht op abortus. ,,We moeten een dialoog beginnen.''

McCain, een voormalig gevechtspiloot, die tijdens de Vietnam-oorlog meer dan vijf jaar gevangen zat in Noord-Vietnam, veroordeelde de gewoonte van het Congres om de strijdkrachten peperdure wapensystemen op te dringen om bepaalde bedrijven of streken met een grote defensie-industrie te vriend te houden. Hij verklaarde dat de `War on Drugs' verloren is, en stelde een terugkeer voor naar de actie die Nancy Reagan in de jaren tachtig tegen drugsgebruik voerde (Just say no).

Forbes en Gary Bauer spraken over hun plannen voor een universeel belastingtarief, Hatch bepleitte strengere straffen om geweld met vuurwapens tegen te gaan, en Keyes beklaagde zich over de morele neergang van de natie. In december vindt er nog een debat tussen de Republikeinse kandidaten plaats, en Bush heeft beloofd dat hij er dan wel bij zal zijn.