Wet verbiedt `hottentot', `koelie' en `kaffermeid'

De Zuid-Afrikaanse regering heeft gisteren in het parlement een wetsontwerp ingediend tegen discriminatie, waarin een omgekeerde bewijslast is opgenomen. Degene die wordt beschuldigd van discriminerend gedrag zal, als de wet wordt aangenomen, voor zogenoemde `Gelijkheidshoven' moeten bewijzen dat hij of zij onschuldig is. Aangezien het ANC van president Thabo Mbeki over een grote parlementaire meerderheid beschikt, is de kans dat het ontwerp tot wet wordt verheven erg groot.

De wet definieert discriminatie als ,,elke daad of nalatigheid, bedoeld of onbedoeld, die een onrechtvaardig nadeel oplevert voor een persoon of groep'' en noemt 25 categorieën waarop de bepaling van toepassing is, waaronder huidskleur, geslacht, seksuele geaardheid, leeftijd, godsdienst, taal, handicaps, burgerlijke staat en zwangerschap.

Hoewel de nieuwe Zuid-Afrikaanse grondwet, daterend van december 1996, al in grote lijnen elke vorm van discriminatie verbiedt, meent de regering dat nadere bepalingen nodig zijn. De wet stelt verdachten van `gewone' criminele misdaden in staat `discriminerende factoren' aan te voeren als verzachtende omstandigheid.

Vanuit de hoek van de sociale advocatuur en instellingen is heel voorzichtig op het wetsontwerp gereageerd. Hoewel men de poging tot het uitbannen van elke vorm van discriminatie en achterstelling verwelkomt, wordt ook gevreesd dat de wet zo streng is dat iedereen in Zuid-Afrika na het van kracht worden op 4 februari 2000 naar de rechter kan stappen voor het minste of geringste. ,,Adembenemend in zijn streven, verbijsterend in zijn gevolgen'', zo omschrijft het Instituut voor Rassenrelaties in Johannesburg de wet.

De huidige versie van het wetsontwerp is overigens een afgezwakte vorm van het oorspronkelijk voorstel. Zo is het aantal verboden woorden teruggebracht tot vier. Kaffer, kaffermeid, koelie en hottentot mogen niet in het openbaar worden gebruikt. Aanvankelijk wilde men ook de media aan banden leggen door alle programma's en publicaties langs de meetlat van correctheid te leggen, maar dit artikel is na protesten van journalisten geschrapt. Zelfs de termen dik, oud, homo, gehandicapt en getrouwd mochten volgens die bepaling niet meer worden gebruikt.