VS: Hulp bij zelfdoding nu alom straffen

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft gisteren met ruime meerderheid een wetsvoorstel aangenomen dat medische hulp bij zelfdoding, nu alleen toegestaan in de deelstaat Oregon, strafbaar moet maken in het hele land.

Als het voorstel wet wordt, riskeren artsen die medicijnen voorschrijven waarmee ongeneeslijk zieke patiënten hun leven kunnen beëindigen twintig jaar gevangenisstraf. De Republikeinse leiders van de Senaat zeggen dat ze het wetsvoorstel volgende maand zullen behandelen.

Ze voorspellen dat ze voldoende stemmen hebben om het aan te nemen. Nog niet duidelijk is of president Clinton, een uitgesproken tegenstander van euthanasie en medische hulp bij zelfdoding, de wet zal tekenen, omdat die eigen wetgeving van de deelstaten op dit gebied onmogelijk maakt.

In Oregon is met woede op de stemming in het Huis gereageerd. De meeste Amerikaanse deelstaten hebben wetten die euthanasie en medische hulp bij zelfdoding uitdrukkelijk verbieden, maar Oregon is een uitzondering. In 1994 keurden de kiezers daar bij referendum op het nippertje een wet goed die artsen toestaat om in bepaalde gevallen medicijnen voor te schrijven waarmee patiënten die binnen zes maanden zullen sterven een eind aan hun leven kunnen maken. Drie jaar later steunden de kiezers de wet opnieuw, nu met een ruimere marge.

Het gevolg was niet een golf van voortijdig beëindigde levens, zoals de tegenstanders hadden gewaarschuwd. De afgelopen twee jaar hebben in Oregon, waar ruim drie miljoen mensen wonen, zo'n dertig gevallen van medische hulp bij zelfdoding plaatsgevonden. Californië heeft een vergelijkbare wet in overweging, en Maine bereidt een referendum over euthanasie voor.

Maar het Huis van Afgevaardigden heeft gisteren een harde slag toegebracht aan deze prille beweging voor het recht op ,,een dood met waardigheid'', zoals het in Oregon wordt genoemd. Het wetsvoorstel, dat werd aangenomen met 271 tegen 156 stemmen, maakt een scherp onderscheid tussen het gebruik van geneesmiddelen om pijn te verlichten aan de ene kant en gebruik van geneesmiddelen om de dood te versnellen anderzijds. Artsen mogen middelen als morfine wel voorschrijven om de pijn te drukken, maar niet met de bedoeling om het leven van de patiënt te beëindigen, ook niet als de patiënt daarom gevraagd heeft.

,,Het komt neer op de vraag of we onze artsen de macht willen geven om opzettelijk patiënten te doden'', zei afgevaardigde Henry Hyde, één van de initiatiefnemers van de wet. Over de wet van Oregon zei hij: ,,De artsen hebben daar permissie om de stethoscoop neer te leggen en de gifpil op te nemen en te helpen bij de executie van patiënten.''

Volgens critici van de wet zullen agenten van de drugsbestrijdingsdienst DEA, die ook toeziet op het wettig gebruik van geneesmiddelen, nu in ziekenhuizen gaan uitmaken wat precies de bedoelingen van individuele artsen zijn die in de laatste levensdagen van een patiënt pijnstillers voorschrijven. Ze vrezen dat artsen in het hele land veel terughoudender zullen worden om pijnstillers voor te schrijven, uit angst dat hen de bedoeling wordt toegedicht een patiënt om het leven te brengen.

Ook hekelen de critici het feit dat het door de Republikeinen gedomineerde Huis de uitdrukkelijke wens van Oregon om medische hulp bij zelfdoding mogelijk te maken, zo resoluut aan de kant schuift. Doorgaans zijn de Republikeinen juist grote tegenstanders van federale inmenging in beslissingen van deelstaten. Het ministerie van Justitie heeft vorige week gezegd dat het weliswaar tegen hulp bij zelfdoding is, maar dat het ook deze inmenging in het besluitvormingsproces van deelstaten afkeurt.