`Mijn stem heeft mij gered'

En weer maakt Tom Jones een comeback. Op zijn nieuwe cd Reload zingt hij duetten met jongere collega's als Robbie Williams en The Cardigans, waaronder `Little green bag' van de George Baker Selection. ,,Dat nummer is met gemak de beste Nederlandse soul-song die ik ooit heb gehoord.''

Tom Jones, een dagje in Nederland voor een televisie-opname, laat zich op eigen verzoek in een personenbusje van en naar Schiphol vervoeren. Een limousine zou te veel opvallen, en bovendien is de 59-jarige mijnwerkerszoon uit Wales altijd een gewone jongen gebleven. Een popster is hij al sinds 1965, toen hij de wereld veroverde met It's not unusual en What's new pussycat. Elvis Presley ging ooit bij hem te rade om hem de geheimen te ontfutselen van een geslaagd optreden in de casino-hotels van Las Vegas. Meer nog dan Elvis werd Jones het seks-symbool van middelbare dames, die er een vast ritueel van maakten om hem bij optredens met hun al of niet gedragen onderkleding te bekogelen.

In 1988 maakte hij al eens een comeback met de Prince-song Kiss, maar het succes van zijn nieuwe album Reload kwam zelfs voor de rasartiest Tom Jones onverwacht. De cd waarop hij duetten zingt met collega-popsterren als The Pretenders, Robbie Williams en Simply Red, kwam enkele weken geleden op 1 binnen in de Britse albumlijst. De Talking Heads-cover Burning down the house met de Zweedse groep The Cardigans werd een internationale hit.

De albumtitel heeft geen diepere betekenis, zegt de zanger achter een glas water. ,,Aan energie heb ik nooit gebrek, dus het was niet zo dat ik nieuwe energie moest putten uit de samemwerking met andere artiesten. Ik ben altijd ontvankelijk geweest voor nieuwe ideeën en onvoorspelbare combinaties. Mijn voornaamste zorg bij dit project was de keuze van het songmateriaal, want ik wilde niet teren op oude successen. Het nummer Burning down the house vond ik interessant omdat je niet meteen kunt doorgronden waar het nu eigenlijk precies over gaat. Ik denk over twee mensen die ruzie hebben, maar dat zou ik David Byrne nog eens zelf moeten vragen. Ik had graag iets met de dames van All Saints gedaan, maar die waren alleen geïnteresseerd in een nieuwe versie van What's new pussycat. Terwijl ik liever Hit the road Jack van Ray Charles met ze had willen zingen, omdat daar die mooie wisselwerking tussen dameskoor en leadzang in zat.''

Tom Jones kréég zijn Ray Charles-cover in de vorm van Baby it's cold outside, een duet met zangeres Cerys Matthews van Catatonia. Andere jongere popmuzikanten uit Wales die aan Reload meewerkten zijn Stereophonics en James Dean Bradfield, de zanger van Manic Street Preachers die opperde om het uit de beginperiode van Elvis Presley bekende I'm left you're right she's gone te zingen. Veel popmuzikanten uit Wales noemen Tom Jones als hun lichtende voorbeeld, met name Catatonia en Super Furry Animals die komende zondag aan het woord komen in het VPRO-popprogramma Lola da Musica. ,,Wales heeft altijd veel goede zangers en muzikanten voortgebracht'', zegt Jones. ,,Het verschil met de showbands uit de sixties is dat ze nu ook het zelfvertrouwen hebben om hun eigen materiaal te schrijven. Dat is een eerste vereiste om tegenwoordig een platencontract in de wacht te slepen. Voor mij lag dat indertijd anders, want ik had een krachtige stem waarmee ik alle stijlen aan kon, van ballads tot rock & roll. Het belangrijkste voor mij was altijd dat ik songs kon vinden waar ik mijn ziel in kon leggen. Mijn stem heeft me van de ondergang gered, want zonder mijn big voice was ik ongetwijfeld mijn vader achterna gegaan in de kolenmijn, met alle gezondheidsrisico's van dien.''

Het idee voor het Reload-project groeide toen een duet met voormalige Take That-zanger Robbie Williams tijdens de live-uitzending van de Brit Awards vorig jaar goed uitpakte. Met gepaste trots vertelt Tom Jones dat hij Natalie Imbruglia, Van Morrison en de Italiaanse brulboei Zucchero diep in de ogen heeft kunnen kijken bij het zingen van hun duetten. Het laatste wat hij wilde was het boerenbedrog van de Duets-cd waarmee Frank Sinatra in 1993 zijn platencarrière afsloot en waarvan nadien bekend werd dat Ol' Blue Eyes géén van zijn zangpartners daadwerkelijk in de opnamestudio had ontmoet. ,,Liza Minelli vertelde me dat Frank niet eens dat wist dat hij een duettenplaat aan het opnemen was'', zegt Jones. ,,Op hoogbejaarde leeftijd hebben ze hem al zijn oude hits nog eens laten zingen. De andere zangpartijen hebben ze er later aan toegevoegd, soms via een transatlantische telefoonverbinding. Zo'n plaat kan onmogelijk dezelfde vitaliteit uitstralen als de mijne, al was het alleen maar omdat ik deze nummers nog nooit eerder heb gezongen. Nee, ik ben zelf nog niet bang voor aftakelingsverschijnselen. Mijn stem is er in de afgelopen jaren alleen maar krachtiger op geworden.''

Naast onwaarschijnlijk jeugdig klinkende versies van Iggy Pop's Lust for life (met The Pretenders) en Lenny Kravitz' Are you gonne go my way (met Robbie Williams) bevat Reload een op Jones' onmiskenbare, bombastische manier gezongen cover van de Nederpopklassieker Little green bag, een hit van de George Baker Selection uit 1969. ,,Ik kende het niet van toen,'' zegt hij, ,,maar ik hoorde het in de openingsscène van de film Reservoir Dogs van Quentin Tarantino en ik vond het meteen een geschikt nummer. Vooral in het refrein lijkt het of George Baker eerst heel goed naar mijn muziek heeft geluisterd en daar toen een variatie op heeft bedacht. Knap gedaan, want Little green bag is met gemak de beste Nederlandse soul-song die ik ooit heb gehoord.''

Wat vindt het 59-jarige sekssymbool van de dameslingerie die hem bij optredens om de oren blijft vliegen? Tom Jones reageert laconiek: ,,Als ze het maar op het juiste moment doen, en niet als ik net aan een gevoelige ballad ben begonnen. Voor de dame in kwestie is het gooien van ondergoed misschien een serieuze zaak, maar de rest van de zaal barst in lachen uit. Als ik mij met mijn ogen dicht probeer te concentreren op een mooie tekstregel en ik hoor zo'n lachsalvo, dan stoort me dat ontzettend. Maar tijdens een vrolijk uptempo-nummer mogen ze met onderbroeken gooien, zoveel als ze willen.'

Tom Jones: Reload (V2 1009302). Lola da Musica: zondag 31 oktober, 19:35 Nederland 3.