Kandidaat Gore minder houterig dan verwacht

Een strijdlustige Al Gore en een ontspannen Bill Bradley probeerden de Amerikaanse kiezers gisteravond duidelijk te maken waarom zij elk de beste Democratische kandidaat zijn voor het presidentschap.

Het is de aanzienlijke schare van honkballiefhebbers in Amerika waarschijnlijk niet opgevallen, maar behalve de ontknoping van de Worldseries vond er gisteravond ook een politieke confrontatie plaats. Voor het eerst in dit campagneseizoen stonden de twee Democratische kandidaten voor de presidentsverkiezingen van volgend jaar, vice-president Al Gore en oud-senator Bill Bradley, tegenover elkaar op de televisie.

Maar terwijl de New York Yankees glansrijk zegevierden over de Atlanta Braves, leverde het politieke treffen geen duidelijke overwinnaar op. In een zaaltje van het befaamde Dartmouth College in Hanover, in New Hampshire, zetten Bradley en Gore in antwoord op vragen uit het publiek hun plannen en ideeën uiteen. Grote inhoudelijke verschillen kwamen niet aan het licht.

Gore toonde zich gedreven, strijdlustig, en veel minder houterig dan zijn reputatie zou doen geloven. Hij verdedigde het beleid van de regering-Clinton, maar erkende ook dat het Amerikaanse volk behoefte heeft aan verandering. Hij nam enige afstand van Clinton door meteen aan het begin al te zeggen dat hij zich goed kan voorstellen als mensen teleurgesteld zijn in het gedrag van de president. ,,Dat was ik ook'', zei Gore, in een verwijzing naar de affaire-Lewinsky. ,,Maar hij is mijn vriend. En ik had de eed afgelegd om mijn land door dik en dun te dienen.''

Bradley was ontspannen en sprak op de rustige en onderkoelde toon die zijn handelsmerk is. Alleen al het feit dat hij zich in dit forum als de gelijke van de vice-president kon presenteren, was belangrijk voor de ex-senator. Begin dit jaar nog was Gore de gedoodverfde kandidaat voor de Democratische nominatie, maar de afgelopen maanden is Bradley een onverwacht sterke uitdager gebleken. In New Hampshire, waar op 1 februari de eerste voorverkiezingen worden gehouden, loopt hij volgens opiniepeilingen zelfs voor.

Beide kandidaten pleitten voor publieke financiering van verkiezingscampagnes, om de invloed van ,,het grote geld'' op de politiek te verminderen. Ook spraken ze zich allebei uit voor verbetering van de gezondheidszorg voor arme Amerikanen, voor het kernstopverdrag dat de Senaat eerder deze maand verwierp, en voor gelijke rechten voor homo's.

De directe en eenvoudige woorden van Bradley staken soms scherp af bij de meer retorische stijl van Gore (die bijvoorbeeld betoogde dat homo's en lesbiennes moeten kunnen ,,toetreden tot de cirkel van de menselijke waardigheid'').

De opzet van het forum, dat was georganiseerd door CNN en een lokaal tv-station, maakte een echt debat tussen de twee rivalen onmogelijk. Afwisselend stelde het publiek vragen, die van te voren door CNN waren geselecteerd. Gore probeerde Bradley af en toe wel aan te vallen, onder meer door hem te verwijten dat zijn plannen zoveel geld kosten dat ze zouden leiden tot een begrotingstekort, maar Bradley ging het gevecht uit de weg.

Toen Gore werd gevraagd wat de grootste fout uit zijn politieke loopbaan was, verzuchtte hij eerst lachend: ,,Dat is moeilijk, want het zijn er zoveel.'' Daarna noemde hij: ,,Mijn woordkeuze toen ik uitlegde dat ik in het Congres een belangrijke rol heb gespeeld bij het stimuleren van de ontwikkeling van Internet''. Gore's uitspraak, eerder dit jaar, dat hij Internet heeft uitgevonden is een mikpunt van spot geworden. Bradley noemde als zijn grote voorbeelden oud-president Jimmy Carter (om zijn integriteit), oud-president Woodrow Wilson (om zijn vooruitziende blik) en Michail Gorbatsjov (om zijn vermogen de geschiedenis richting te geven).

Een opiniepeiling die kort voor het optreden van Gore en Bradley bekend werd, bevatte hoopvol nieuws voor Gore. Democratische kiezers met een positieve kijk op Gore zijn toegenomen, aldus deze peiling van NBC en The Wall Street Journal. Landelijk gezien is de aanhang van Gore onder partijgenoten nog altijd ruim twee keer zo groot als die van Bradley, aldus opiniepeilingen.

Vanavond nemen vijf van de zes Republikeinse kandidaten deel aan een vergelijkbare televisie-avond, ook weer met vragen uit het publiek. Alleen de Republikeinse favoriet, de Texaanse gouverneur George W. Bush, is niet van de partij. Zijn voorsprong op z'n rivalen is zo groot, dat hij het zich kan veroorloven om het publieksforum in New Hampshire te laten schieten.