Een Amerikaanse droom

Identiteit is maar een gedachtespel. Weten we zeker wie we zijn, of bepalen anderen dat voor ons? Al zou iedereen een wisselkind zijn en in de verkeerde families terechtkomen, dan nog kunnen we met wat behendigheid ons een persoonlijkheid aanmeten. De film Mrs. Winterbourne (1996) van Richard Benjamin vertelt alles over de vluchtigheid van naam en afkomst. Benjamin liet zich inspireren door het schitterende verhaal I married a dead man van Cornell Woolrich.

Connie is een sleazy meisje uit de suburbs van Hoboken (New Jersey). Moeder vroeg dood, vader op weg. In New York City, stad der dromen, zoekt ze haar geluk. Een slippertje levert haar een kind op. Hoogzwanger ontmoet ze in de trein een rijke jongeman, wiens vrouw eveneens zwanger is. Het arme kind mag even de trouwring vol briljanten van de welgestelde vrouw om. Op dat moment verongelukt de trein; zij overleeft de ramp, brengt haar kind alsnog ter wereld. Maar ze heet ineens Patricia Winterbourne. De echte Patricia en haar man zijn omgekomen.

Vanaf dat ogenblik raakt ze verwikkeld in een vernuftig spel van leugen-om-bestwil. De goedwillende schoonmoeder (een warme, stijlvolle rol van Shirley MacLaine) wil niets liever dan de vrouw van haar zoon terug, plus natuurlijk de kleinzoon. Die moet, net als de vader, Hugh heten terwijl zijn moeder hem gewoon Droppie (`Coockie') noemt. Ricki Lake als Connie ofwel Mrs. Winterbourne neemt in een fraaie mengeling van verbijstering, vrolijke wanhoop en vol fantasierijke inleving haar nieuwe rol aan. De puissante rijkdom van het huis benauwt haar, maar wat is er beter voor haar zoon? Het verhaal neemt telkens nieuwe wendingen.

Geldt identiteit als noodzaak voor de mens, voor deze film, gebaseerd op een zo spirituele constructie, is de eerste eis de compositie. Die is verbluffend goed. Telkens weten regisseur en scenarioschrijvers nieuwe invalshoeken te vinden. Details zijn scherp doorgecomponeerd. Zoals het miezerige muntstuk dat de bad boy haar in het begin van de film toewerpt, als zij, zwanger en zonder huis, bij hem aanbelt. Het regent, het muntje glinstert aan haar voeten; later zal zij een cheque van vijftigduizend dollar voor hem uitschrijven.

Hoe speels en lichtvoetig deze komedie ook is, hij is in zijn thematiek in elk opzicht Amerikaans: van armoede naar rijkdom (from filthy to rich), het zoeken naar identiteit en vooral het bezitten van een huis, van beschutting en warmte. Op de achtergrond speelt de American Dream een stille rol: iedereen in het huis van de Winterbournes is eigenlijk een vreemde, en desalniettemin hebben ze een hechte band.

Mrs. Winterbourne (Richard Benjamin, 1996, VS), Net5, 20.30-22.30u.