Daders bloedbad Armenië geven op

Een bloedig gijzeldrama in het parlement van Armenië is vanmorgen om tien uur plaatselijke tijd geëindigd met de overgave van de vijf gijzelnemers en de vrijlating van de laatste veertig parlementariërs en ministers.

's Lands premier, Vazgen Sarkisian, de voorzitter en beide vice-voorzitters van het parlement, een minister en twee parlementsleden zijn gistermiddag in koelen bloede door de overvallers gedood. De hoofdredacteur van een krant stierf aan een hartaanval.

Kort na vijven plaatselijke tijd drongen de vijf terroristen schietend en schreeuwend de zaal binnen, waar een debat gaande was. Luttele minuten later was de top van het landsbestuur, op de president na, weggevaagd. Ooggetuigen zagen hoe de ultra-nationalist en ex-journalist Nairi Oenanian, die het commando aanvoerde, op premier Sarkisian afstapte met de woorden: ,,Genoeg bloedzuigerij!' De 40-jarige Sarkisian, die vijf maanden geleden als regeringsleider was benoemd, zou kalm hebben geantwoord: ,,Wij doen alles voor de toekomst van u en uw kinderen', waarop Oenanian een magazijn uit zijn kalasjnikov op hem leeg schoot.

Bij de wilde bestorming, die volksvertegenwoordigers in paniek onder de houten bankjes deed duiken, is ook parlementsvoorzitter Karen Demirtsjan vermoord, de vroegere Sovjet-leider van Armenië en bondgenoot van de premier. Oenanian claimde aanvankelijk dat hij de macht in het land wilde overnemen. Hij eiste zendtijd op de televisie en riep aanhangers op naar het door ordetroepen omsingelde parlementsgebouw te komen. Later liet hij de Russische omroep NTV weten dat zijn missie, het doden van premier Sarkisian, was volbracht. ,,De rest van de slachtoffers is bij toeval omgekomen', zei hij over de telefoon.

Direct na de schietpartij, die deels door de Armeense televisie werd gefilmd, verschanste het commando zich met tientallen gijzelaars in de hal van het gebouw. De doden en gewonden werden afgevoerd onder begeleiding van de minister van Volksgezondheid. Tot diep in de nacht bemiddelde president Robert Kotsjarian met de kidnappers. Er werden voorbereidingen getroffen om Oenanian zendtijd te geven, maar uiteindelijk kwamen de partijen overeen dat de bereikte afspraken op tv zouden worden voorgelezen. De overvallers eisten ook een helikopter, maar gaven zich vanmorgen over in ruil voor een ,,fair proces' en de toezegging van de president dat zij geen fysiek gevaar lopen.

In hun inmiddels uitgezonden verklaring vragen Oenanian en de zijnen, dat ,,diegenen die ons land hebben geplunderd' gelijk met hen terecht zullen staan.

Volgens de overvallers was het slechts de bedoeling geweest de volksvertegenwoordigers ,,schrik aan te jagen' door over hun hoofden heen te schieten. Maar aangezien een van de bewakers het vuur op hen opende, aldus het communiqué, zouden zij zijn gedwongen om terug te schieten.

Het is nog een raadsel hoe het vijfkoppige commando met automatische geweren en al het parlementsgebouw heeft kunnen betreden. Er zouden geen metaaldetectors bij de ingang staan. Oenanian zou zijn perskaart hebben laten zien, terwijl de rest van de bende de wapens eenvoudig onder de lange jassen verborgen zou hebben gehouden. Een speciale eenheid van de Russische anti-terreurbrigade Alfa is vannacht in Jerevan gearriveerd en helpt bij het onderzoek naar de toedracht.

Het Kremlin heeft in een telegram namens president Boris Jeltsin beloofd de vriendschapsbanden met Armenië aan te halen. Moskou voorziet Armenië al jaren van militaire steun in het slepende conflict om de Armeense enclave Nagorny Karabach in het buurland Azerbajdzjan. De onderminister van buitenlandse zaken van Azerbajdzjan vermoedt dat de aanval is ingegeven uit woede bij ultra-nationalisten als Oenanian over de recente voortgang in de besprekingen over de status van de omstreden enclave. Opvallend is echter dat de overvallers wel de gestage verpaupering van Armenië aan de kaak stellen, maar ontkennen dat het steekspel rond Nagorny Karabach een rol speelt.

Het drama in Jerevan heeft internationaal veel reacties losgemaakt. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties nam een minuut stilte in acht het herdenking van premier Sarkisian. VN-secretaris-generaal Kofi Annan en de presidenten Clinton en Jeltsin waren onder de leiders die uiting gaven aan hun afschuw.

HOOFDARTIKEL: pagina 9