Plichtmatig jubileum

Dat de burgers van de DDR op 9 november 1989 massaal optrokken naar de Berlijnse Muur was misschien niet zo heel verrassend: al meer dan twee weken werden zij door de Oost-Duitse regeringsmedia lekker gemaakt met beloften van meer reismogelijkheden, ook naar West-Duitsland.

Dat is goed te zien op de dagelijkse herhaling van het Oost-Duitse televisiejournaal van tien jaar geleden, der Aktuelle Kamera, elke nacht op de tv-zender ORB uit Brandenburg. Sinds 18 oktober, de dag waarop partijleider Erich Honecker vertrok en Egon Krenz aantrad, putte dit journaal zich uit in perestrojka-slogans op zijn Duits. Oude nieuwslezers maakten plaats voor jongere.

Maar achter de schermen heeft de nieuwe tijd kennelijk wat meer moeite met doorbreken. Op 24 oktober, als in meer dan tien Oost-Duitse steden in totaal honderdduizenden Oost-Duitsers de straat opgaan, komt de Aktuelle Kamera niet verder dan een bericht daarover van twee regels. Daarin heet het dat bij `Kundgebungen' op meerdere plaatsen in de DDR het herhaaldelijk tot `Verkehrsbehinderungen' is gekomen.

De ORB zendt deze Oost-Duitse journaals om ongeveer 0.50 uur 's nachts uit. Ongeveer op hetzelfde tijdstip is op de ARD, het eerste Duitse publieke tv-net, Chronik der Wende te zien, een eveneens dagelijkse kroniek van de omwenteling in de DDR, waarin de beelden van de DDR-televisie met andere bronnen in verband worden gebracht.

Dat zeer late uitzenduur lijkt een goede indicatie voor de geringe belangstelling in Duitsland voor het jubileum van de Wende en de vereniging der beide Duitslanden. Wie de programmaschema's voor 9 november bekijkt, ontwaart weliswaar een plechtige toespraak van bondspresident Johannes Rau, maar verder bij ARD en ZDF twee plichtmatig aandoende documentaires.

In Das Wonder van Berlin (ZDF, 20.15-21.00u.) zal Egon Krenz voor het eerst vertellen hoe de Sovjet-ambassadeur in de DDR hem op 9 november had aangeboden met troepen de orde te herstellen. Later op de avond (21.05-22.30u.) komt de ARD met een uitzending waarin de petite histoire rond de val van de Muur wordt verbonden met commentaar van officiële persoonlijkheden, onder de titel Als plötzlich alles anders wurde.

Interessanter lijkt de manier waarop de Duits-Franse zender Arte de historische verjaardag zal herdenken. Op 3 en 4 novemer, van 20.45 tot 21.45 uur is daar De grote braderie te zien, een kritische documentaire over de Treuhand, die het DDR-bedrijfsleven moest verkopen aan particulieren. In weinige gevallen kon dat bedrijfsleven overleven, maar menigeen is bij deze procedure wel zeer rijk geworden.

Op 9 november is bij Arte de documentaire De dag dat de Muur viel te zien, waarin wordt ingegaan op aspecten die tot nu toe duister zijn gebleven. Bijvoorbeeld of de val van de Muur misschien in opdracht van Moskou is geënsceneerd door de geheime dienst van de DDR.

Alle programma's van ARD en ZDF met hun filialen zijn digitaal te zien via de Astra's op 19,2 graden oost: 11.836 h (voor ARD o.a.), 12.722 h (o.a. ORB) en 11.954 h. (voor ZDF en Arte) Sommige van deze frequenties zijn recent gewijzigd en bij sommige ontvangers zal een nieuwe scan moeten worden toegepast. Op laatstgenoemde frequentie is ook ARD On Line te vinden, een multimediazender waarmee men beeld- en geluidsfragmenten kan oproepen, maar waarvoor bijzondere software benodigd is, de Open TV. Alle genoemde zenders zijn op de Astra's ook nog analoog beschikbaar.