Benetton verlegt grenzen nog verder

Het Italiaanse Benetton krijgt een steeds breder scala van activiteiten. Zo overweegt het bedrijf een belang te nemen in de Formule I-onderneming van Bernie Ecclestone. Gisteren kreeg Benetton al de controle over de meeste Italiaanse tolwegen.

Hoe drie broers en een zus een achterkamerbedrijfje voor het breien van truien hebben uitgebouwd tot een kledingmultinational, is al sinds jaren een case study op veel managementopleidingen. De kans is groot dat hetzelfde gebeurt met de manier waarop Benetton, nu de grenzen aan de groei in de textiel zijn bereikt, zijn horizon verbreedt en zorgvuldig alleen die kansen aangrijpt die passen in de manier van werken van wat in wezen nog een familiebedrijf is.

Na mislukte uitstapjes in de financiële sector in de jaren tachtig heeft Benetton zich in de eerste helft van de jaren negentig hoofdzakelijk bij zijn eigen leest gehouden: kleding, uitgebreid met sportartikelen. Vooral in de kleding is de ruimte voor verdere groei beperkt. Daarom is de familie uit Ponzano Veneto, een rommelig stadje in het noordoosten van Italië, naar andere mogelijkheden gaan zoeken.

En daarbij bood de privatisering van een hele reeks Italiaanse staatsbedrijven een aantal grote kansen.

De eerste stap werd begin 1995 gezet. Toen kocht de familie Benetton samen met een andere ondernemer uit het noordoosten, de brillenkoning Leonardo Del Vecchio, van het staatsbedrijf SME de voedingsgroep GS-Autogrill: een combinatie van supermarkten en wegrestaurants. De omzet van Autogrill is in vier jaar verdubbeld. Deze zomer kocht Autogrill voor ongeveer een miljard gulden de Amerikaanse gigant Host Marriott Services Corp, waaronder onder andere de merken Burger King en Pizza Hut vallen.

Op het gebied van de fast food voor reizigers is Benetton hiermee, volgens een opgave van Autogrill, de nummer één van de wereld geworden. Vorig jaar bedroeg de omzet van Autogrill en Host Marriott samen ongeveer 5,5 miljard gulden. Dat is meer dan de kledingpoot van Benetton, die vorig jaar 4,3 miljard gulden omzette.

Maar hier stoppen de plannen niet. Later dit jaar brengt de staatshoudstermaatschappij IRI 56 procent van haar dochter Società Autostrade naar de beurs, de maatschappij waaronder de meeste tolwegen vallen. De IRI heeft de resterende dertig procent gisteren verkocht aan een consortium dat wordt gedomineerd door Edizione Holding, de overkoepelende houdstermaatschappij van Benetton. Andere deelnemers hierin zijn Italiaanse financiële groepen en de Spaanse tolwegmaatschappij Acesa.

Dienstverlening in de sectoren voeding en transport karakteriseren ook de verdere plannen van Benetton. Het bedrijf is een concurrent van Schiphol in het bod op de twee Romeinse vliegvelden – geruchten dat Benetton ook een belang wil nemen in de luchtvaartmaatschappij Alitalia wanneer die wordt geprivatiseerd, zijn door het bedrijf tegengesproken. Ook voor de twee vliegvelden van Milaan, die op een andere manier worden geprivatiseerd, heeft Benetton grote belangstelling.

Bij de spoorwegen staat Benetton eveneens in de rij, daar als gegadigde om de slecht-geleide exploitatie van de belangrijkste stations over te nemen – fast food restaurants voor de stations heeft Benetton al in huis. Verder wordt gespeculeerd op interesse voor het bedrijf van Formule I-baas Bernie Ecclestone. Benetton heeft al een Formule I-team en ziet de races als een uitstekend instrument voor naamsbekendheid.

Deze groots opgezette expansieplannen, opgezet onder regie van Gilberto Benetton, het financiële brein, hebben tot nu toe een constante: de familie wil zich niet wagen aan bedrijven waar zij geen controle over kan behouden. Daarom hebben de Benettons niet meegedaan aan de privatisering van Telecom Italia en aan de latere overname door Olivetti van Telecom Italia. Daarom ook heeft de familie zich voornamelijk afzijdig gehouden toen grote staatsbanken op de markt werden gebracht.

Benetton heeft naam gemaakt met een organisatiemodel dat berust op een netwerk van kleine toeleveringsbedrijven en een strak opgezet systeem van franchising. Veel elementen daarvan zijn met succes toegepast op Autogrill.

Benetton hoopt hetzelfde te kunnen doen met de vliegvelden en de stations, al is de concurrentie hier door de grote belangstelling veel sterker dan bij de privatisering van de Società Autostrade.