`Het moet uit vrije wil'

Driekwart van de Amersfoortse basisscholen is nog etnisch gemengd, de rest is al volledig `zwart' of `wit'. Het tij moet gekeerd.

Hij wil voorkomen dat de etnische segregatie op Amersfoortse scholen zo uit de hand loopt als in de grote steden. Daar is nog maar eenderde van de basisscholen etnisch gemengd. Volgens wethouder M.Fränzel (Onderwijs, D66) moest zijn gemeentebestuur ingrijpen nu het nog kan: 33 van de 44 basisscholen zijn gemengd. Gelijk verdeeld zijn de ruim 13 procent allochtone Amersfoortse leerlingen in elk geval niet. De stad telt al zeven volledig `witte' en vier `zwarte' basisscholen. Bedoeling is dat een `verbindingsofficier' namens de gemeente twee jaar lang probeert om de schoolkeuze van ouders te beÏnvloeden. In wijken waar overwegend allochtonen wonen, zouden de ouders voor een verder weg gelegen witte school kunnnen kiezen. De schoolbesturen hebben toegezegd om die kinderen niet te weigeren of hun ouders te ontmoedigen. In wijken met veel Nederlanders, waar de meeste gemengde scholen staan, zal de verbindingsofficier autochtone ouders stimuleren om hun kinderen op die gemengde school te houden. Hij moet de `witte vlucht', die in veel steden de segregatie heeft veroorzaakt, voorkomen.

Wat zijn uw bezwaren tegen etnisch gescheiden scholen?

,,Het zijn sociale bezwaren. We willen dat zowel autochtone als allochtone leerlingen integreren en we geloven dat dat alleen kan als ze samen naar school gaan. Hoe moeten Nederlandse kinderen iets leren over allochtonen als ze hen nooit tegenkomen? En allochtone kinderen leren de Nederlandse taal beter als ze in de les zitten tussen Nederlandse kinderen.''

Als ouders en scholen nergens toe verplicht zijn, dan verandert er toch weinig?

,,We kunnen niets opleggen, wegens de vrijheid van onderwijs. We moeten het dus hebben van de goede wil van scholen en ouders en van de overtuiging dat dit nodig is voor de toekomst van de stad. Alle schoolbesturen, behalve de reformatorische, zeggen dat zij zich zullen inspannen om het aantal gemengde scholen in stand te houden en zelfs te vergroten. Nu gaat bijna tweederde van de allochtone kinderen naar openbare scholen – de christelijke en katholieke zullen er meer opnemen. Ook de islamitische school, die nu volledig bestaat uit allochtonen, zegt dat Nederlandse kinderen welkom zijn.''

Welke autochtone ouder zal zijn kind naar een school sturen waar alleen allochtone kinderen op zitten, laat staan een islamitische school?

,,Ik heb niet de illusie dat we de vier `zwarte' scholen binnen twee jaar half wit krijgen, maar we moeten proberen gemengde scholen gemengd te houden.''

Het spreidingsbeleid in Gouda is mislukt na 15 jaar inzet van scholen en de gemeente. Ook Zaandam probeert ouders te overtuigen dat ze beter een gemengde school kunnen kiezen. Daar verdwijnt de segregatie niet.

,,In Gouda zeiden de christelijke en katholieke scholen na 15 jaar: we hebben het quotum van 15 procent allochtone leerlingen bereikt en we willen niet meer. In Amersfoort spreken we bewust geen quotum af met scholen, omdat je dan belachelijke gesprekken krijgt als: `Wij hebben al 19,8 procent allochtonen, dus onze maat is vol'. Dat wil ik echt niet. Het moet uit vrije wil gebeuren, uit overtuiging. In Zaandam probeert de centrale gemeente het kezueproces te sturen en volgens ons werkt dat niet. Wij willen dat de verbindingsofficier op wijkniveau werkt, met peuterspeelzalen, scholen en ouders.''

Feit blijft dat het zelden werkt.

,,Ik heb er alle vertrouwen in dat scholen en ouders in Amersfoort hier de noodzaak van inzien. We kunnen niet alleen met de mond belijden dat we tegen segregatie zijn, we moeten iets er tegen doen.''