Booker-prijs opnieuw voor J.M. Coetzee

De Zuid-Afrikaanse schrijver J.M. Coetzee heeft gisteren in Londen de Booker-prijs gekregen voor zijn roman Disgrace. Het is voor het eerst dat een auteur voor de tweede keer in zijn carrière met de meest prestigieuze Britse literaire onderscheiding wordt bekroond.

Coetzee (59) kreeg de prijs ook in 1983 voor de roman Life and Times of Michael K. Hij was niet in de Londense Guildhall om de prijs en een bedrag van 21.000 pond (ruim 70.000 gulden) in ontvangst te nemen. Hij is op reis in de Verenigde Staten en liet zijn vaste redacteur, Geoff Mulligan, een dankwoord voorlezen dat hij in een brief had verzegeld ,,voor het onwaarschijnlijke geval'' dat hij de ,,ultieme prijs in de Engelstalige literaire wereld'' zou winnen.

Favoriet onder de zes genomineerden was tot het laatste moment de Britse roman- en toneelschrijver Michael Frayn (66) met zijn roman Headlong. Maar hij kon zich zelfs niet troosten met het idee `een goede tweede' te zijn geweest. In een ongebruikelijke verklaring zei de juryvoorzitter Gerald Kaufman, een Labour-parlementariër, dat de tweede prijs naar Anita Desai zou zijn gegaan, als de Booker een tweede prijs gekend zou hebben. Desai was genomineerd voor haar roman Fasting, Feasting.

Booker-veteranen speculeerden tijdens het traditionele black tie-diner in de middeleeuwse Guildhall over ruzie binnen de jury, toen deze niet op tijd de zaal betrad. Bij het samenstellen van de short list zouden juryleden eveneens de messen hebben getrokken. Toen zouden twee `zware' kandidaten – Salman Rushdie en Vikram Seth, beiden van Indiase afkomst – tegen elkaar zijn `afgeruild' en niet uit de 129 inzendingen voor de short list zijn gekozen. Kaufman ontkende dat gisteravond een dergelijke strijd heeft gewoed, maar zei wel dat het ,,voor sommigen van ons erg moeilijk'' was geweest.

Coetzee, hoogleraar literatuur aan de universiteit van Kaapstad, kan een grote stijging van het aantal verkochte boeken verwachten. Ian McEwan, winnaar van vorig jaar, zag 300.000 exemplaren van zijn roman Amsterdam over de toonbank gaan.

Disgrace gaat over een professor aan een Zuid-Afrikaanse universiteit die na een schandaal ontslag moet nemen en op zoek gaat naar zijn dochter die in een afgelegen deel van het land woont. Volgens de juryvoorzitter ,,rondt de roman het koloniale tijdperk [in Zuid-Afrika] af'' en is daarom ,,het perfecte boek voor het millennium''.