Kunst in oude stallen

In 1974 belde een ambtenaar aan bij de boerderij van beeldhouwer Jan Vlasblom, aan de Nesserdijk in de polder De Esch. ,,U kunt wel vast gaan opruimen'', zei de ambtenaar. ,,Want de hele boel gaat hier plat.'' Rijkswaterstaat had bedacht dat de bocht in de Nieuwe Maas bij de Nesserdijk, niet ver van de Van Brienenoordbrug, moest worden afgesneden ten behoeve van de duwvaart.

Vlasblom die toen een kleine twintig jaar met zijn gezin in de boerderij woonde die hij met veel moeite en zorg had opgeknapt, liet zich niet intimideren. Vooral door zijn verzet bleef de polder De Esch grotendeels een ongerept gebied met een uitbundige, wilde vegetatie, een klein meertje en een enkel wandelpad. Later kreeg hij een bondgenoot in Arie Hallensleben, die een vervallen boerderij naast hem betrok en als Rotterdams enige professionele schaapherder met zijn kudde afhankelijk is van de grasvelden in de polder.

Nadat Rijkswaterstaat het plan voor de bochtafsnijding te ruste had gelegd, dreigden nieuwe gevaren. Het gemeentelijk Havenbedrijf wilde een bunkerstation voor de binnenvaart aan de dijk. Ontwikkelaars droomden begerig over villa's of kantoren in de Esch. De gemeente, eigenaar van de polder en de opstallen, hield de boot af. Veel bewoners van de torenflats in de aangrenzende woonwijk De Esch vonden dat het natuurparadijsje ongerept moest blijven. Een aan de rivierdijk gevestigd overslagbedrijf voor zand is eigenlijk al te veel, was hun mening.

Toen Vlasblom twee jaar geleden op 88-jarige leeftijd overleed, en zijn boerderij en atelier, met beelden, schilderijen en tekeningen, leeg kwam te staan, moest er iets gebeuren. Er kwam een stichting, Eschpolder-Den Oord, die plannen maakte voor behoud en beheer van de rond 1800 gebouwde boerderij, de bijbehorende schuren en het omringende gebied. De stichting onder voorzitterschap van Peter Zuurbier, tevens voorzitter van het bewonersplatform De Esch, kreeg de wind in de zeilen toen het Zuid-Hollands Landschap de winderige woonstee van schaapherder Hallensleben aankocht, restaureerde en betrok. Met natuurbeschermers als buurman is het makkelijker pleiten voor het behoud van De Esch als groene long. De Stichting Volkskracht, een draagkrachtige Rotterdamse instelling, toonde zich bereid boerderij en erf te kopen en een `sobere restauratie' te financieren. In totaal is hiermee ruim twee miljoen gulden gemoeid.

Arie Hallensleben, die er al provisorisch woont, wordt beheerder van de boerderij, de grond en de collectie Vlasblom. RAM Galerie (Rotterdam Art Management) gaat in de oude paardestallen een expositieruimte en in de boerderij een gastatelier inrichten. De stichting Symbion (Boumanhuis) krijgt er een werkplaats om circa tien voormalige drugsverslaafden voor te bereiden op hun terugkeer in de maatschappij. Als het meezit, zal het nieuwe Erf Vlasblom halverwege het Rotterdamse culturele jaar 2001 gereed zijn – opgeruimd om nooit meer plat te gaan.