DE RODE BRIGADE VAN DIRK SCHERINGA

Na de voetbalclub AZ en een museum, heeft Dirk Scheringa een nieuw troetelkind: een marathonschaatsploeg. Een lang gekoesterde wens ging in vervulling.

Hij maakt er geen geheim van dat hij eigenlijk meer van schaatsen houdt dan van voetbal. Die sport is pas echt de passie van Dirk Scheringa. Twee keer per week traint hij met z'n vrouw op de kunstijsbaan van Alkmaar. Tien keer reed hij een (alternatieve) Elfstedentocht. Tweehonderd kilometer op de ijzers. Vorig jaar volbracht slechts de helft van de recreatierijders de tocht over de Oostenrijkse Weissensee. Scheringa zat daarbij, want de puissant rijke directeur van een financieringskantoor houdt niet van opgeven.

Jarenlang was het sponsoren van een schaatsploeg ,,een latente wens''. Toen hij de eerste keer werd benaderd door ploegleider Henk Heetebrij zei hij `nee'. Na het wegvallen van sponsor Netwerk-VSP zocht Heetebrij een nieuwe geldschieter. Maar ondanks de onweerstaanbare drang om een schaatsploeg op te zetten, aarzelde Scheringa. Hij had tenslotte al zoveel nevenactiviteiten. En dit zou weer veel tijd en energie gaan kosten. Maar in de wintersportsfeer van de Weissensee ging Scheringa begin februari overstag.

Het was toen misschien een emotionele beslissing. Maar inmiddels heeft de Noord-Hollander ook de zakelijke voordelen ingezien van deze vorm van sponsoring. De marathonploeg kost hem ongeveer een half miljoen gulden per seizoen. Voor hetzelfde bedrag als het verplichte jaarsalaris van een 20-jarige profvoetballer van buiten de Europese Unie heeft Scheringa nu een compleet schaatsteam, met ploegleider, verzorgers, een coach (Jos Niesten), een conditietrainer (Gauke Nijholt) en vier aansprekende rijders. Te weten Henk Angenent, René Ruitenberg, Jan Eise Kromkamp en Piet Kleine.

Elfstedentochtwinnaar Angenent is de grootverdiener van de formatie. Hij heeft voor twee jaar getekend tegen een honorarium van anderhalve ton per seizoen. Een beetje profvoetballer zou er zijn kicksen nog niet voor aantrekken. Laat staan de ontberingen ondergaan van het langeafstandsschaatsen. Angenent: ,,Toen ik vorig jaar mijn prijs bekendmaakte zei iedereen: `Je vraagt veel te veel'. Maar een sponsor zit in deze sport voor een dubbeltje op de eerste rang.''

Ondanks de bescheiden kosten staat er voor een geldschieter voldoende exposure tegenover. Scheringa: ,,Dit is inderdaad nog een goedkope vorm van reclame. Qua marketing is het helemaal slim, want je kunt de rijders voor allerlei andere doeleinden inzetten. Bijvoorbeeld voor ondersteunende reclame in omroepbladen of op tv. Je kunt ze ook een keer naar je kantoor laten komen voor representatie. En als er natuurijs ligt wordt het helemaal verantwoord. Dan ben je immers op tv uren in beeld met je naam.''

Dat gebeurt natuurlijk alleen als de ploeg enkele rijders herbergt die met de besten mee kunnen. Maar daar hoeft Scheringa zich geen zorgen over te maken. Zijn marathoncracks hebben op kunstijs een aardige staat van dienst. Ruitenberg won in '97 de KNSB-Cup. Angenent veroverde die beker vorig seizoen en is altijd een aanvallende rijder. Kleine is bijna 48, maar nog immer goed voor het knechtenwerk. Als het moet rijdt hij in de honderd ronden lange wedstrijden alle gaatjes dicht. En dat geldt ook voor Jan Eise Kromkamp.

Toch ontbreekt er iets aan de equipe van Scheringa en Heetebrij; een jong talent dat af en toe voor een verrassing kan zorgen. Angenent is het daar mee eens. ,,Ik houd daar ook wel van. Maar er is in deze nieuwe ploeg gekozen voor routiniers en daar kan ik me voorlopig in vinden. Ik heb bewust voor twee jaar getekend en niet langer. Misschien dat ik daarna wel stop.''

Scheringa: ,,De rijders die we hebben aangetrokken nemen een brok ervaring mee. Dat hebben we nu even nodig. Ruitenberg en Angenent zie ik als de afmakers, Kromkamp en Kleine zijn de karakterjongens. Als de ploeg eenmaal draait gaan we de zaak verder uitbouwen. Op langer termijn denk ik aan een jeugdploeg en ook een damesteam.''

Het nieuwe geesteskind van Scheringa is derhalve geen gril. Veel sponsors stappen in de sport om naambekendheid op te doen en trekken zich dan ijlings weer terug. Scheringa heeft met Ruitenberg een zesjarig contract afgesloten en dat bewijst zijn bedoelingen voor een lange periode. Ambitieus was ook het aantrekken van Jos Niesten als coach. De 53-jarige tuinder uit Heemskerk had de marathonwereld al elf jaar de rug toegekeerd. Na enige aandringen van ploegleider Heetebrij besloot paprikateler Niesten de coaching van de Frisia-ploeg op zich te nemen.

,,Pas nadat Heetebrij mij duidelijk kon maken dat ik me niet hoef bezig te houden met allerlei organisatorische rompslomp besloot ik het te doen'', zegt Niesten. De meeste maratonploegen bereidden zich op de winter voor in het buitenland. Van Inzell tot Lanzarote of zelfs Calgary. Niesten besloot met zijn rode brigade in Nederland te blijven. ,,We schaatsten in Dronten waar de baan op bepaalde uren volledig tot onze beschikking stond. In Inzell zouden we concurrentie hebben gehad van de kernploegen en dan krijg je niet de mooiste uren. We sliepen in Epe en overbrugden de dertig kilometer vaak per fiets. Dat heeft goed gewerkt, want alle rijders zijn geweldig in conditie. Ach, die hoogtestages. Dat is goed voor langebaanschaatsers. Die pieken. Wij moeten het hele seizoen op scherp staan.''

In de elf jaar dat Niesten zich afzijdig hield van het marathonschaatsen is er veel veranderd. ,,Het is commerciëler geworden. Als er geen publiek langs de baan staat, blijven er nog genoeg mensen over; sponsors, managers, ploegleiders, trainers. In mijn tijd waren er alleen toeschouwers en rijders. Er zit meer geld in de sport en dat heeft ook zijn voordelen. We moesten vroeger sjoemelen met de tijd wegens je werk. Nu kunnen jongens met talent een deeltijdbaan nemen en meer trainen.''

Niesten heeft inmiddels ook kennisgemaakt met moderne communicatiemiddelen. Met behulp van een zendertje dirigeerde hij zaterdagavond Henk Angenent naar een vijfde plaats. ,,Eerst stond ik er sceptisch tegenover. Nu bevalt het me prima. Je kunt coachen zonder veel verbaal geweld.''

Met Ruitenberg stond Niesten niet radiografisch in verbinding. In Haarlem werd de schaatser uit Elburg net als Arnold Stam en Frans de Ronde verrast door Koen Lankhaar die kort voor de finish wegreed uit een kopgroep. Ruitenberg kan zich komend weekeinde in Groningen niettemin in het oranje leiderspak hullen. Na negen jaar Wehkamp wilde Ruitenberg wel eens wat anders en vond dat bij de ploeg van Scheringa. ,,Een hele verandering, maar ik zie het als een nieuwe uitdaging. Dit was nodig om extra geprikkeld te worden. Met het contract bij deze ploeg kan ik me helemaal op marathonschaatsen richten.''

Ruitenberg voelt dat er in het peloton veel op de nieuwe formatie wordt gelet. Die druk kan nog toenemen. Hoewel coach Niesten zegt daarvan niet op de hoogte te zijn, heeft Scheringa het kwartet rijders de opdracht gegeven dit seizoen een van de hoofdprijzen te winnen. ,,Ik houd van winnen'', zegt de voorzitter van AZ. ,,Ik verwacht zonder meer dat ze dit seizoen een van de grote prijzen in de wacht slepen. Verder is het leven en laten leven.''