Consolidatie

,,IK BEN SAAI, zeggen ze.'' Met deze slaapverwekkende slogan heeft Fernando de la Rua gisteren de presidentsverkiezingen in Argentinië gewonnen. De la Rua, kandidaat voor een brede alliantie van politieke partijen, heeft van zijn kleurloosheid zijn verkiezingstroef gemaakt. Na de jaren van de flamboyante, door privé-schandalen achtervolgde president Carlos Menem hebben de Argentijnen gekozen voor een ouderwets soort burgerlijkheid.

Saaiheid in de politiek is niet het eerste wat bij Argentinië in gedachten komt. Na veertig jaar van afwisselende militaire regimes en peronistisch populisme was Argentinië in 1982 letterlijk en figuurlijk verslagen. De militaire nederlaag in de Malvinas (Falklandoorlog) markeerde het politieke, morele, financiële en economische bankroet van wat aan het begin van de eeuw een van de tien rijkste landen ter wereld was.

Raúl Alfonsín, de eerste burgerpresident na het militaire regime, bracht in de jaren tachtig het politieke fatsoen terug. Maar hij hield zich verre van de sanering van de Argentijnse economie. Die taak volbracht Carlos Menem, in 1989 gekozen als kandidaat van de peronisten. Menem heeft in Argentinië een ommekeer teweeggebracht die het beste valt te vergelijken met die van Margaret Thatcher in Groot-Brittannië. De peronistische president heeft het peronisme ontmanteld. Hij heeft de macht van de vakbeweging gebroken, de verlieslijdende staatsbedrijven geprivatiseerd, de particuliere ondernemingen blootgesteld aan de tucht van de markt en hij heeft de monetaire discipline hersteld. De gesloten Argentijnse economie is radicaal geliberaliseerd.

TWEE MAATREGELEN staan hiervoor model. Onder Menem heeft Argentinië de hyperinflatie beteugeld door de nationale munt te koppelen aan de dollar. Deze monetaire discipline heeft na jaren van financiële chaos eindelijk rust gebracht. De andere stap was om samen met Brazilië (en de bufferlanden Uruguay en Paraguay) een Zuid-Amerikaanse vrijhandelszone te vormen: de Mercosur. Maar het afgelopen jaar heeft Argentinië ernstig te lijden gehad van externe tegenslagen: Brazilië heeft zijn munt gedevalueerd waardoor de concurrentieverhoudingen in de Mercosur drastisch zijn veranderd. In het kielzog van de Russische crisis van vorig jaar zijn de kosten voor de financiering van de buitenlandse schulden sterk opgelopen. Onder invloed van de binnenlandse recessie is de druk om de peso weer los te koppelen van de dollar toegenomen.

De economische problemen overschaduwen de veranderingen op andere terreinen. De decennia van militaire dictaturen en schending van de rechten van de mens hebben de Argentijnen van zich afgeschud. De kiezers hebben, ondanks de economische problemen, gekozen voor stabiliteit. Zij hebben mèt de peronistische presidentskandidaat Eduardo Duhalde een nieuw soort populisme afgewezen.

FERNANDO DE LA RUA, de nieuwe president, staat voor de lastige taak om het internationale vertrouwen in Argentinië te handhaven en tegelijkertijd de binnenlandse economie nieuw leven in te blazen. Zijn reputatie van saaiheid kan hem daarbij helpen: Argentinië heeft de afgelopen eeuw genoeg extravagante presidenten gehad die het land in het verderf hebben gestort.