Banken in VS `bevrijd van ouderwetse regels'

Banken mogen in de Verenigde Staten binnenkort ook verzekeringen en beleggingsproducten aanbieden. Na twintig jaar discussie is afschaffing van de belemmerende wetgeving uit 1933 dichterbij dan ooit.

Amerikaanse banken hebben enthousiast gereageerd op het definitieve wetsontwerp dat een eind zal maken aan de belemmerende bankwetgeving uit de jaren dertig. ,,Door financiële bedrijven te bevrijden van ouderwetse regels zal deze wetgeving de creativiteit van onze sector bevorderen en ervoor zorgen dat we mondiaal beter kunnen concurreren'', zeiden Sanford Weill en John Reed, de topmannen van Citigroup, de eerste grote combinatie van bank en verzekeraar in de VS.

Ook topman David Komansky van zakenbank Merrill Lynch is content. ,,Voor ons en andere effectenfirma's opent dit nieuwe mogelijkheden.'' President Clinton liet zich zeer positief uit over het wetsontwerp en rekent op ,,lagere kosten, meer keuzemogelijkheden en betere bescherming voor consumenten''.

Dat laatste is volgens consumentenorganisaties nog maar de vraag. In de bepalingen over privacy zitten hier en daar lacunes, die het banken mogelijk maken informatie over klanten aan derden te verkopen. Bovendien zouden banken hun informatie officieel niet mogen delen met andere bedrijven, maar zij kunnen informatie wel intern verspreiden.

Na het tekenen van de wet door Clinton kunnen de banken hun productassortiment verbreden, van leningen aan bedrijven tot effectenhandel voor het grote publiek en verkoop van verzekeringen. Nu zijn dergelijke combinaties in de VS niet toegestaan, maar straks wordt het aantrekkelijk voor banken en verzekeraars om tot fusies of overnames over te gaan. Een nieuwe consolidatiegolf wordt dan ook verwacht.

Vooruitlopend daarop joegen beleggers vrijdag de koersen van banken omhoog. Analisten verwachten niet alleen overnames, maar ook bezuinigingen bij banken die nu efficiënter kunnen werken en om te beginnen hun juridische afdeling kunnen inkrimpen.

De wet zal ook invloed hebben op het gedrag van buitenlandse banken in de Verenigde Staten. Zij waren tot nu toe gedwongen te kiezen welke activiteiten ze op de Amerikaanse markt zouden uitoefenen, conform de Amerikaanse wetten. Zo zag bijvoorbeeld de ING Groep zich genoodzaakt zich te beperken tot verzekeringsactiviteiten. En een fusie van bijvoorbeeld ABN Amro en Aegon was bij voorbaat onmogelijk omdat de een heel grote bancaire activiteiten in de VS heeft en de ander de grootste buitenlandse verzekeraar ter plekke is. Een van de twee activiteiten had een gefuseerd ABN Aegon moeten afstoten.

Overigens reageren de grote Nederlandse financiële instellingen voorzichtig. ,,Eerst zien dan geloven'', zegt een woordvoerdster van ING.

Het akkoord dat onderhandelaars van het Amerikaanse ministerie van Financiën en het Congres vorige week bereikten heeft zo goed als zeker de steun van Senaat, Congres en Witte Huis. In de laatste fase bestond alleen nog onenigheid over toepassing van de Community Reinvestment Act (RCA), die banken verplicht te investeren in gemeenschappen waar ze geld verdienen.

Het wetsontwerp, dat de bestaande Glass-Steagallwet uit 1933 moet vervangen, is twintig jaar in de maak geweest. In die tijd zijn door moeizame rechtszaken al heel wat uitzonderingen op de bepalingen in de wet bereikt, zodat banken wel verzekeringen kunnen verkopen en, met een speciale toestemming, ook effecten. In de praktijk moesten ze in sommige gevallen echter een dochter op Bermuda oprichten of in een andere staat een vestiging openen om de wet te omzeilen. Bovendien waren bepaalde overnames bij voorbaat uitgesloten.

Vorig jaar gingen CitiCorp en The Travelers samen in Citigroup in een transactie ter waarde van 72 miljard dollar. Zij liepen daarmee vooruit op wetgeving die keer op keer in het Congres was gestrand. Banken, verzekeraars en effectenfirma's hebben in de loop der jaren via lobbyisten enkele honderden miljoenen dollars gestoken in het beïnvloeden van wetgevers. Eerst om elkaar dwars te zitten, later om een groot compromis te vinden.

Een cruciaal onderwerp was het federale toezicht op financiële dienstverleners. De Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, heeft traditioneel de grote banken onder haar hoede. De Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC) staat garant voor het spaargeld van particulieren. De `Fed' wilde zijn toezicht niet opgeven, maar wilde evenmin garant staan voor alle nieuwe soorten financiële giganten die onder een nieuwe wet zouden worden gevormd. Die impasse is doorbroken toen de kersverse minister van Financiën, Larry Summers, en Fed-voorzitter Alan Greenspan om de tafel gingen zitten. Tien dagen geleden werd een akkoord bereikt over verdeling van het toezicht.