Vrouwen mogen meteen door naar de hemel

In Washington kwamen deze week 1600 zakenvrouwen uit 76 landen bij elkaar om te praten over glazen plafonds en nieuwe kansen. Staatssecretaris Annelies Verstand van Sociale Zaken en Patty Kruiswijk van adviesbureau Kruiswijk, waren er bij. Wat hebben ze opgestoken?

Ze beginnen allebei over de presentatie van de Amerikaanse onderzoekster Edie Weiner – Patty Kruiswijk door de telefoon vanuit Washington en Annelies Verstand die al weer terug is in Nederland. ,,Ik dacht steeds: o wat mooi'', zegt Kruiswijk. ,,Het heeft me echt uit de schoenen gerukt.'' Een beetje wil ze haar enthousiasme wel relativeren. Het optimisme van Amerikanen, zeker in groepsverband, is aanstekelijk. Maar dan nog. ,,Weiner zegt dat de toekomst aan ons is. Alle trendanalyses wijzen erop dat allerlei eigenschappen die beter stroken met de vrouwelijke socialisatie steeds belangrijker worden.''

Op de website (www.bwni.com) van het congres, dat georganiseerd was door Business Women's Network, kunnen ook de thuisblijvers kennis nemen van wat Weiner heeft verteld. Tot nu toe, zegt die, was de economie gebaseerd op ondernemingen die zelf uitvindingen deden en die vervolgens probeerden te verkopen. Nu bepaalt de markt wat ondernemingen moeten maken. En ondernemingen die niet voelen wat mensen willen en geen inlevingsvermogen hebben, die gaan eraan. Creativiteit, inventiviteit, flexibiliteit – daarmee kunnen ondernemingen winnen. ,,Het lineaire denken verdwijnt'', zegt Kruiswijk. ,,Mannen zeggen: eerst A, dan B. Vrouwen zeggen: why B?''

Wat Patty Kruiswijk en Annelies Verstand ook aanspreekt: dat door Internet privé en werk door elkaar gaan lopen. Kruiswijk: ,,Het werk is waar jij bent, met beeld in je telefoon en geluid in je computer.'' En, zegt Verstand, dat is vooral handig voor vrouwen. Want zo zijn werk en kinderen veel gemakkelijker te combineren. Natuurlijk, zegt ze, dat geldt net zo goed voor mannen. Maar vrouwen, blijkt uit allerlei onderzoek, onder andere van Edie Weiner, hebben meer kansen om verder te komen als ze zelf een onderneming beginnen. En ondernemers beginnen meestal thuis.

,,Dat heeft nog twee andere voordelen,'' zegt Kruiswijk. ,,Beleggers raken steeds meer geïnteresseerd in startende ondernemingen. En in kleine organisaties is minder hiërarchie, waardoor vrouwen ook minder worden belemmerd.'' Van Edie Weiner weet ze: door Internet raken old boys-netwerken hun invloed kwijt. ,,Informatie wordt voor iedereen toegankelijk en iedereen kan met iedereen in contact komen.''

Wat gaat Patty Kruiswijk anders doen, na Washington?

,,Meteen in e-commerce duiken. En mezelf de rust gunnen van de wetenschap dat de wind aan het draaien is.''

En Annelies Verstand? Gaat die haar beleid nu veranderen?

De staatssecretaris somt eerst op wat ze allemaal al doet om vrouwen te helpen en te stimuleren. De Commissie Dagindeling, bijvoorbeeld. Opportunity in bedrijf. Toplink. De themasubsidie voor een onderzoek naar de balans tussen werk en privéleven. Vrouwen stimuleren om zelf een zaak te beginnen. ,,dat is al kabinetsbeleid.''

Maar wat Verstand zeker ook wil gaan doen: pilots ontwikkelen. ,,Een aantal goede bedrijven kiezen, kijken op wat voor problemen vrouwen stuiten, oplossingen bedenken en die daar als voorbeeld stellen aan andere bedrijven.''

Eén van de grootste problemen zit in wat zij noemt de genen van deze samenleving. ,,In de hele discussie rond de arbeidsplicht voor vrouwen in de bijstand zag je weer eens hoe sterk het idee nog leeft dat moeder thuis moet zijn. De opvoeding van kinderen is nog altijd gekoppeld aan vrouwen.''

Maar de echte verandering, verwacht ze, zal komen door het economische principe van schaarste. ,,De arbeidsmarkt wordt steeds krapper. Ondernemingen zullen steeds beter hun best doen om ook hun vrouwelijke werknemers vast te houden. Ze zullen ze dus proberen om hen tevreden te houden.''

Patty Kruiswijk vertelt hoe iedereen zich in Washington slap gelachen heeft om de mop over president Johnson die bij de hemelpoort komt en om toegang vraagt. Jij?, zegt Petrus. Na Vietnam? Nee hoor, ga jij eerst maar eens een poosje naar de hel. Daarna komt Nixon. Die moet ook naar de hel, om Watergate. En dan komt er een vrouwelijke ondernemer – die mag meteen naar de hemel. Johnson en Nixon allebei kwaad. Zij wel? Waarom?

Zegt Petrus: she is a female entrepreneur, zij is al door de hel gegaan.