Kolya

Gek veel romantischer kan het niet, het kunstenaarsbestaan dat de Tsjechische hoofdpersoon in Kolya leidt. Het gaat om een virtuoze cellist die ooit om een politiek wissewasje uit een prestigieus symfonieorkest is gezet en thans zijn kostje bij elkaar scharrelt met het spelen op begrafenissen en het restaureren van grafzerken. Hij is een zorgeloze vijftiger die op zijn artistiek verantwoorde zolderappartement (duiven scherpen er hun snavels aan het raamkozijn!) als het hem uitkomt een van zijn vele minnaressen ontvangt. Eentje krijgt na het vrijen altijd de hik. Zeg maar een hoog Kundera-gehalte.

Volgens de gangbare normen heeft hij het stadium van volwassenheid nooit bereikt. Hij lijkt daarin op zijn geboorteland. We bevinden ons immers in het scharrelende Tsjechoslowakije in het jaar voorafgaand aan de Fluwelen Revolutie van 1989, toen de communistische machthebbers de aftocht moesten blazen. De legervoertuigen van de gehate Russen rijden nog door de straten, maar hier en daar krijgen ze al een lekke band.

Straks zal het hele land het heft in eigen hand moeten nemen, maar nu al wordt onze cellist met zichzelf geconfronteerd. Ironisch genoeg krijgt hij de zorg opgedrongen over een vijfjarig Russisch jongetje. Aanvankelijk ernstig onthand, ontpopt hij zich uiteraard tot een verantwoordelijke model-vader voor het jochie.

Kolya vertoont alle trekken van een politieke allegorie maar dringt zich als zodanig nooit op de voorgrond. Vóór alles smaakt de film naar een humanistische draak waarin een egocentrische flierefluiter zich leert ontfermen over een arm schaap. Het is een lievige vertelling, innemend gespeeld door Zdenek Sverák (tevens scenarist van de film en vader van de regisseur) en charmant geregisseerd door een man die met recht tot de grotere talenten van de nieuwe Tsjechische cinema wordt gerekend. Maar tegen het gewicht van de internationale waardering die de film ten deel viel (waaronder een Oscar voor de beste niet-Engelstalige film) is Kolya nauwelijks opgewassen.

Kolya (Jan Sverák, 1996, Tsjechië/Engeland/Frankrijk), zaterdag, Ned.1, 22.51-0.33u.