Een wekker of een goed advies

Tussenpersonen van verzekeraars mogen vanaf

1 januari een deel van hun provisie in de vorm van korting doorgeven aan de klant. Dezelfde verzekering wordt daardoor bij de ene tussenpersoon goedkoper dan bij de andere.

Assurantie-adviseurs concurreren nu alleen nog met elkaar op de kwaliteit van hun advies. De verzekeringsmakelaar bekijkt welke combinatie van verzekeringen het beste bij de wensen van zijn klant past en bij welke maatschappij dat pakket het goedkoopste is. De premies van elke verzekering liggen vast, die bepaalt de verzekeraar.

Het kabinet wil daar verandering in brengen en schrapt enkele bepalingen uit de Wet assurantiebemiddelingsbedrijf. Voor de consument is de belangrijkste verandering dat tussenpersonen voortaan zelf mogen bepalen waar ze de provisie voor gebruiken die ze van verzekeraars krijgen voor het afsluiten van een polis.

Ze kunnen die provisie, net als nu, helemaal zelf houden, maar ze kunnen er ook voor kiezen om een deel door te geven aan de klant. Welk deel, dat bepaalt de tussenpersoon zelf. Provisies op verzekeringen variëren van 10 tot 27,5 procent van de premie, dus het ligt voor de hand dat vooral verzekeringen met een hoge provisie goedkoper worden.

Een voorbeeld van een lucratief product voor assurantiekantoren is de arbeidsongeschiktheidsverzekering, waar 20 procent provisie op zit. ,,Dat is een riante beloning, want de inspanningen die ik als tussenpersoon moet verrichten om zo'n verzekering af te sluiten zijn beperkt'', zegt directeur H. Baggermans van Transport Assurantie Bureau uit Tilburg. ,,Die provisie bestaat bovendien uit grote bedragen, want de premies van een arbeidsongeschiktheidsverzekering zijn hoog.''

Een doorsnee verzekering voor arbeidsongeschiktheid kost 5.000 gulden premie per jaar. ,,Van de 1.000 gulden die ik daar van krijg, kan ik gemakkelijk de helft teruggeven aan de klant'', aldus Baggermans, die van plan is daarmee te beginnen zodra de wetgever dat mogelijk maakt.

Andere assurantiebedrijven nemen hem dat niet in dank af. De Nederlandse Vereniging van Makelaars in Assurantiën en Assurantieadviseurs (NVA), tegenstander van de voorgestelde wetswijziging, heeft onder haar leden de animo gepolst om provisie door te geven aan de klant. Slechts vier procent van de tussenpersonen voelt daar wel wat voor. De anderen zien in de wetswijziging vooral een bedreiging van hun winstmarges. ,,Een tussenpersoon die korting moet geven, zal moeten bezuinigen op de kwaliteit van zijn dienstverlening'', aldus een NVA-woordvoerster, die niet uitsluit dat een deel van de assurantiekantoren een prijzenoorlog tussen verzekeringsagenten niet overleeft.

De NVA is evenmin blij met een ander onderdeel van de voorgestelde wetswijziging, dat het mogelijk maakt dat tussenpersonen bij hun verzekeringen een eenmalige premiekorting of een presentje aanbieden. Zulke `lokkertjes' zouden klanten in de verleiding brengen verzekeringen af te sluiten die ze eigenlijk niet nodig hebben, vreest de NVA. ,,De klant kan straks kiezen tussen een wekkerradio of een goed advies'', aldus de woordvoerster.

Het Verbond van Verzekeraars, de koepel van verzekeringsmaatschappijen, vreest dat tussenpersonen in plaats van op kwaliteit, alleen nog op prijs met elkaar gaan concurreren. ,,Het accent wordt verlegd'', aldus een woordvoerder. De consument is daar volgens hem niet bij gebaat en dreigt bovendien in verwarring te raken door de wildgroei aan prijzen die ontstaat als tussenpersonen zelf gaan bepalen hoeveel provisie ze doorgeven aan de klant.

Een ander, meer praktisch nadeel is de facturering. Sommige verzekeringsmaatschappijen innen zelf de premies van de klanten van tussenpersonen. Die moeten daardoor een hoger bedrag dan bij het afsluiten van een polis is afgesproken aan de verzekeraar voldoen en ontvangen van hun tussenpersoon apart een deel van de provisie retour. Dat is op zijn minst verwarrend, oordelen de verzekeraars.

Baggermans zou dit eerder transparant willen noemen. ,,Zo wordt tenminste duidelijk wat een tussenpersoon aan een verzekering verdient. Daar doet iedereen nu ontzettend mistig over.'' Het versterkt de onafhankelijkheid van de tussenpersoon als die zelf kan bepalen wat hij met zijn provisie doet, vindt Baggermans. ,,Als je nu een deel van je provisie in de vorm van korting aan de klant wil doorgeven, kan dat alleen als de verzekeraar daarmee instemt. Die verlaagt dan het premiebedrag en brengt dat in mindering van je provisie.'' Veel verzekeraars weigeren daar volgens Baggermans in de praktijk vaak aan mee te werken. ,,Als je nu als tussenpersoon korting wilt geven, kan geen verzekeraar dat meer verhinderen.''

Baggermans' plaatsgenoot P. Donders van de Tilburgse Assurantiebedrijven vreest juist dat de positie van de tussenpersoon zal verzwakken. ,,Als je steeds goedkoper moet gaan werken, kun je op den duur alleen nog standaardproducten verkopen en heb je geen tijd meer voor extra service.''

Verzekeraars zijn juist gespecialiseerd in het rechtstreeks verkopen van standaard verzekeringsproducten, zoals reisverzekeringen of aansprakelijkheidspolissen. ,,Op den duur worden de tussenpersonen zo overbodig.'' Juist de onafhankelijkheid van een assurantiekantoor is volgens Donders voor de consument van belang. ,,Als verzekeraars het rijk alleen krijgen, is er niemand meer om consumenten bij te staan als een maatschappij bijvoorbeeld een claim afwijst.'' De meeste consumenten zijn volgens Donders niet deskundig genoeg om zich te kunnen verweren tegen een verzekeringsmaatschappij. ,,Die heeft maar één belang en dat is: niet betalen.''

Met hulp van een tussenpersoon krijgt de verzekerde het vaak toch voor elkaar om de verzekeraar uit te laten keren. ,,Negen van de tien keer dat verzekeringsmaatschappijen zeggen dat bepaalde schade niet gedekt wordt, blijkt dat na bestudering van de polisvoorwaarden wel zo te zijn.''

Om de verzekeraar toch te laten uitkeren, volstaat volgens Donders vaak één briefje van een tussenpersoon. ,,Gewoonlijk wordt dan direct betaald, zonder verdere discussie.''