Argentijnen zijn de intriges moe

Morgen worden in Argentinië verkiezingen gehouden. In de de opiniepeilingen staat de Argentijnse centrum-linkse oppositiekandidaat voor het presidentschap De la Rua 10 punten voor op de Peronistische kandidaat Eduardo Duhalde.

Daar is hij, `de neus', zoals hij genoemd wordt wegens de enorme kokkert in zijn gezicht. Hij staat bovenop zijn campagne-wagen, die uiteraard de `neus-mobiel' wordt genoemd. Een houterig knikje, en een vluchtige armzwaai. Zo groet de Argentijnse presidentskandidaat Fernando De la Rua de menigte die is uitgelopen om de hem toe te juichen.

De la Rua is het absolute tegendeel van de huidige president Carlos Menem. Flamboyant, exhibitionistisch en volledig op zijn uiterlijk gefixeerd. Zo was de man die de afgelopen tien jaar Argentinie regeerde. ,,Een orgie van de nieuwe rijken'', noemt politiek analyste Sylvina Walger de regeerperiode van Menem. Romances, champagnefeestjes en snelle Ferrari's leken belangrijker dan regeerprogramma's en handelsbalansen.

Na zijn aantreden in 1989 bracht Menem de Argentijnse hyperinflatie (3.000 procent) onder controle. Hij gooide de gesloten economie open, en privatiseerde de logge staatsbedrijven. Het ging weer goed met Argentinië. Zo gaf het publiek zich onbekommerd over aan de politieke reality-soap die het presidentschap van Menem werd. Intriges, zwendel, verraad, en overspel. Intussen plonsde Argentinië de recessie in. Er ontstond een werkloosheid van tegen de twintig procent. En het land dat eens de grootste en meest welvarende middenklasse van Latijns Amerika had, verpauperde in hoog tempo.

,,Ik heb zelfs twee keer op Menem gestemd'', bekent Eduardo Sayago (52). Nu staat hij met een vlaggetje langs de kant van de weg om `zijn' nieuwe kandidaat De la Rua toe te zwaaien. Een leven lang is ingenieur Sayago Peronist geweest, aanhanger van de populistische dictator Perón uit de jaren veertig, en zijn mooie vrouw Evita. Tweehonderd paar verschillende schoenen had de mooie Evita. Toch bewonderden de mensen haar als `de heldin van de gewone man'.

Menem lijkt deze magie voor de Peronisten voorgoed te hebben doorbroken. Voor het eerst lijken de Argentijnen moe te zijn van de uitspattingen en van hun heersers. ,,Inderdaad stem ik op De la Rua, omdat hij simpel, eerlijk en saai is'', zegt ingenieur Sayago. ,,Het wordt in Argentinie tijd dat er gewoon geregeerd wordt.''

In de de opiniepeilingen staat de centrum-linkse oppositiekandidaat De la Rua 10 punten voor op de Peronistische kandidaat Eduardo Duhalde. ,,Eén pot nat met Menem'', meent Sayago over de Peronistische kandidaat die er het afgelopen jaar alles aan heeft gedaan om zich van Menem te onderscheiden. ,,Menem is mafia'', zegt Sagayo. ,,Hij schopt zijn vrouw het paleis uit, en het kan hem niet schelen. De mensen verarmen, en het kan hem niet schelen. Begrijpt u wat ik bedoel? Die man houdt van macht, alleen om de macht. En Duhalde is niet anders.''

Even buiten het glimmende Buenos Aires ligt de sloppenwijk `Villa Inflamable'. Een onafzienbare vlakte met golfplaten krotten bij de haven. Samen met de wijkvoorzitster Pelusa Ponce, soppen we door het moeras waarin de huisjes op een soort terpen gebouwd zijn. De geur van vervuiling en chemisch afval is zo doordringend dat het is of we middennin een rot ei zitten.

Een rat schiet voor onze voeten weg, terwijl Pelusa haar armen spreid. ,,Daar, en daar'', wijst ze. ,,Dat is er de laatste jaren allemaal bijgekomen.'' Honderden gezinnen trokken naar de wijk die letterlijk `brandbare wijk' heet. Een raffinaderij van Shell, een chemische fabriek van Union Carbide, en daarnaast opslagtanks met gas, olie, alcohol en zuur. Dat is het decor waartussen de krotten gebouwd zijn.

Ook Patricia (23) is een nieuwkomer in de wijk. Ze was kapster in de provincie, en haar man werkte in de fabriek. Ze konden zich een bescheiden koophuis en zelfs een auto permitteren. Toen verloor haar man zijn baan. En ook de vrouwen die ze kapte konden haar handen niet meer betalen. Ze verkochten de auto, om de hypotheek op het huis te kunnen betalen. En toen dat geld opraakte, verkochten ze het huis. Zo kwamen kwamen ze twee jaar geleden in de `brandbare wijk'. Een klein stenen huisje hebben ze er gebouwd. Eén lamp, en zo laag dat je binnen moet je bukken. In een land zonder werkloosheidsgeld of sociale verzekering, is dit het lot dat miljoenen trof.

,,Ik droom elke dag dat we hier wegkomen'', zegt Patricia, terwijl ze haar zoontje in haar armen neemt. Door de vervuiling in de wijk heeft het kind lood in bloed. Holle ogen in een bleek gezichtje. ,,Als we hier blijven gaat hij dood'', zegt Particia. Maar vertrekken zonder werk is onmogelijk, weet ze. Zullen deze verkiezingen voor haar iets in veranderen? Hoopt Patricia dat kandidaat De la Rua wint? De jonge vrouw haalt haar schouders op. ,,Voor mij is het allemaal hetzelfde'', verklaart ze. ,,Ik weet niet eens of ik wel ga stemmen.''

Ze heeft het over Menem, en de charme die hij volgens haar had. ,,Ik denk wel dat het een goede man was, uiteindelijk.'' En Duhalde, zijn opvolger? Ach ja, waarom niet. Pas aan het eind van de middag komt de aap uit de mouw. We bezoeken haar zus die met een piepende longaandoening in bed ligt. ,,De mensen van Duhalde zijn hier geweest'', vertelt de zus. ,,Ze hebben ons medicijnen en levensmiddelen geboden. Dus ik denk wel dat we op hem moeten stemmen.''