30.545.000.000 sigaretten

Iedereen weet het en zelfs de tabaksindustrie zegt nu ook zelf openlijk: Roken is slecht voor de gezondheid. Desondanks gaat meer dan eenderde van de Nederlanders door het leven met het stempel roker. Samen goed voor 30.545.000.000 sigaretten per jaar.

Waarom blijven mensen toch roken? ,,Natuurlijk in eerste instantie omdat mensen het lekker vinden. Het is voor mij een stukje genieten en een stukje ontspanning'', zegt Ton Wurtz, woordvoerder van de stichting rokersbelangen. ,,Nee'', zegt Grieto Zeeman van de Stichting Volksgezondheid en Roken (Stivoro), ,,ruim driekwart van de rokers is verslaafd. De meesten zouden wel willen, maar kunnen bijna niet stoppen.'' De kloof tussen beide stichtingen zal niet snel worden overbrugd.

De laatste dertig jaar is de afstand tussen rokers en niet-rokers steeds groter geworden. In 1958 was er nauwelijks sprake van een meningsverschil tussen de roker en de niet-roker. Sterker nog, mensen die niet rookten waren aan het eind van de jaren zestig bijna niet te vinden: negentig procent van de mannen rookte.

Gerookt wordt er in Europa al sinds Columbus een tabaksplantje van de indianen mee terug nam vanuit Amerika. Roken werd deze eeuw een onderdeel van de cultuur. Het hoorde bij het volwassen worden. Het idee dat het heel slecht was en mensen er last van zouden hebben, kwam pas in de loop van de jaren zestig op. Langzaam maar zeker werd duidelijk dat roken longkanker kon veroorzaken. Daarmee begon ook het aantal rokers te dalen en nam de mate van acceptatie af.

In de loop van de jaren tachtig rookte nog maar ruim dertig procent van de bevolking. Een aantal dat sindsdien in Nederland ongeveer stabiel is gebleven. Met de groei van het aantal niet-rokers groeide ook het aantal anti-rokers. Wurtz gaat dan ook uit van de volgende indeling: ,,Je hebt rokers, niet-rokers en anti-rokers. Die laatsten zijn de ayatolla's van Nederland. Ze proberen iedereen die rookt als randdebiel te behandelen. Laat mensen toch vrij in hun leven. Roken is een legaal product. Het leven is al erg kort. Als je alles wat lekker gaat verbieden, wat is dan nog de zin van het aardse bestaan?''

Fons Nijpels is tegen alles wat met roken te maken heeft. Hij windt zich op over het Veronicaprogramma Big Brother waar de bewoners bijna niets kunnen en mogen, maar wel roken. Nijpels in een e-mail op de pagina's van de Stichting voor Volksgezondheid en Roken (Stivoro): ,,De kijkers krijgen een beeld voorgeschoteld dat roken normaal is, zélfs in gemeenschappelijke omstandigheden. Dat is een vals, propagandistisch beeld, en juist daar het uitzenden van deze beelden wordt een tabaksgebruikscultuur bevestigd en versterkt, waardoor niet-rokers voortdurend worden gediscrimineerd.''

De Stichting Stivoro zegt niet tegen de rokers te zijn, maar ,,naast'' de rokers te willen staan om ze ervan af te helpen. ,,We zouden de bewoners van Big Brother er ook graag ertoe willen verleiden om mee te doen aan onze recordpoging stoppen met roken die op 1 januari 2000 begint. Maar ja we kunnen ze niet bereiken'', aldus Grieto Zeeman.