Coalitie in Duitsland maakt ruzie

In de Duitse rood-groene coalitie is deze week hevige onenigheid ontstaan over de levering van één enkele Leopard-tank aan Turkije.

De Groene minister Joschka Fischer (Buitenlandse Zaken) stemde tegen, maar bondskanselier Gerhard Schröder, die voorstander is van de levering, drukte zijn zin door. Het besluit wordt gezien als de opmaat naar een mega-order van 1.000 tanks aan Turkije ter waarde van 6 tot 10 miljard mark.

In de Groene Partij is grote verontwaardiging over de beslissing ontstaan. De Groenen en ook de linkervleugel van de SPD menen, dat met deze instemming de weg is vrijgemaakt voor de levering van tanks aan een regime waar de mensenrechten (tegenover de Koerden) hevig geschonden worden.

,,We zijn ontsteld'', zei Angelika Beer, defensiewoordvoerster van de Groenen. Milieu-minister Jürgen Trittin noemde het ,,onverantwoordelijk om schenders van mensenrechten middelen in handen te geven die worden ingezet tegen de eigen bevolking''.

De woordvoerder van de Groenen kondigde vanmorgen ,,buiten-parlementaire acties'' aan, en de beide fractievoorzitters van de Groenen, Kerstin Müller en Rezzo Schlauch, zeiden de kwestie komende maandag in de coalitievergadering aan de orde te zullen stellen. De exportregels voor wapenleveranties dienen volgens hen te worden verscherpt.

Het besluit over de levering van de Leopard werd deze week genomen door de veiligheidsraad van de regering, die wordt geleid door kanselier Schröder. Ook de acht belangrijkste ministers maken deel uit van de raad, zoals Rudolf Scharping (Defensie) en Werner Müller (Economische Zaken). Minister Müller zei na afloop van de zitting dat het gaat om de levering van één tank waarmee uitsluitend wordt getest. Volgens hem hoeft dit niet te betekenen dat automatisch goedkeuring wordt gegeven aan de levering van 1.000 tanks die Turkije graag van Duitsland zou kopen. De tanks worden gemaakt door het Beierse concern Krauss-Maffei-Wegmann uit München. Naast de Duitsers dingen ook Amerikanen, Fransen, Italianen en Zuid-Koreanen mee naar de order.

Minister Fischer stemde samen met SPD-minister Heidemarie Wieczorek-Zeul (Ontwikkelingssamenwerking) tegen de levering. Fischer zit in een delicate positie. Zowel Fischer als kanselier Schröder maakt zich binnen de EU juist hard voor de Turkse toetreding tot de Europese Unie. Bovendien wees Schröder erop dat Turkije als belangrijke NAVO-partner wapenleveranties niet kunnen worden geweigerd. De positie van Turkije wordt in de NAVO cruciaal geacht wegens zijn strategische ligging aan de zuidflank van het bondgenootschap. Als minister van Buitenlandse Zaken is Fischer zich dat bewust. Maar als leider van de Groenen weet hij ook dat zijn partij bij de recente reeks deelstaatverkiezingen veel kiezers verloor.