Stroomsector weigert kolen voor gas te ruilen

De vier grote Nederlandse elektriciteitsproducenten weigeren hun kolencentrales vrijwillig over te schakelen op aardgas, zoals minister Pronk (VROM) verlangt. Die omschakeling is volgens hen zo duur ,,dat dit bijna een uitnodiging is tot het plegen van harakiri''. Dat verklaarden zij gisteren op een persconferentie in Den Haag.

De stroombedrijven betogen bovendien dat een overstap op gas hen dwingt hun prijzen te verhogen, waardoor hun marktaandeel in eigen land snel zal slinken. In plaats daarvan zal goedkopere energie uit het buitenland worden ingevoerd. Die zal echter in de meeste gevallen afkomstig zijn van buitenlandse kolencentrales die minder milieuvriendelijk zijn dan de moderne Nederlandse.

Minister Pronk gaat er in zijn Klimaatnota, die hij in juni presenteerde, nog vanuit dat de elektriciteitsbedrijven bereid zijn op vrijwillige basis op gas over te schakelen. Hiermee beoogt hij de uitstoot van kooldioxide (CO2) terug te brengen. CO2 geldt als het belangrijkste broeikasgas, waarvan wordt aangenomen dat het bijdraagt tot een klimaatsverandering op aarde.

Op grond van het verdrag van Kyoto moet Nederland rond 2010 de uitstoot van CO2 en vijf andere gassen met zes procent hebben verminderd ten opzichte van het ijkjaar 1990. Op 1 november bespreekt Pronk zijn nota met de Tweede Kamer.

Pronk wil dat de energiesector zorgt voor een reductie van haar CO2-emissies met 6 miljoen ton, bijna een kwart van de vermindering met 25 miljoen ton die de minister in eigen land wil verwezenlijken. De energiebedrijven vinden dat Pronk hen onevenredig zwaar aanpakt. ,,Zelfs de varkenssector-problematiek verbleekt bij deze aderlating'', zei J.M. Linthorst, voorzitter van EnergieNed, een federatie van energiebedrijven in Nederland.

Uit cijfers van het ministerie van VROM blijkt dat de beoogde reductie precies overeenkomt met het aandeel dat de energiebedrijven hebben in de totale uitstoot van CO2 en de andere broeikasgassen, namelijk 24 procent.

De energiebedrijven verklaarden gisteren dat hun de logica van Pronks plannen ontging. De Nederlandse centrales horen immers, gemeten naar hun CO2-uitstoot, ook nu al tot de meest efficiënte in de wereld. Slechts die in Noorwegen en Japan weten op een nog efficiëntere manier energie op te wekken uit fossiele brandstoffen dan de Nederlandse centrales.

Volgens hen zou het niet logisch zijn deze centrales tot sluiting te dwingen om vervolgens goedkopere energie te importeren uit een land als Duitsland, waar de efficiëntiegraad aanzienlijk lager ligt. Overigens zou Nederland ook meer kernenergie uit het buitenland kunnen invoeren. De productie daarvan gaat met een nog lagere CO2-uitstoot gepaard.

,,De nota van Pronk is een typisch Nederlands document'', meent ir. Verwer van het Zuid-Hollandse elektriciteitsbedrijf EZH. ,,Het houdt ten onrechte geen rekening met de Europese context.''

Uit een onderzoek dat de KEMA uitvoerde in opdracht van EnergieNed blijkt dat overschakeling van kolen op aardgas de stroomsector bijna een miljard gulden per jaar gaat kosten. Dat is meer dan de Nederlandse bedrijven zeggen te kunnen opbrengen. EnergieNed voorziet daardoor dat de productiebedrijven op termijn naar het buitenland zullen verdwijnen.

Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat het niet erg loont om kolencentrales op aardgas te laten draaien. Kan het energierendement bij een `echte' aardgascentrale 54 procent bedragen, bij een kolencentrale die op gas overgaat ligt dat maximaal op 41 procent. Dat is nog een fractie lager dan kolenstook, dat een rendement van maximaal 42 procent oplevert.

Ook verwijten de energiebedrijven de overheid inconsistent beleid. Jarenlang was het streven de stroomvoorziening niet van één brandstof afhankelijk te maken. Doelstelling was eenderde deel van de energie uit gas te winnen, eenderde uit kolen en eenderde uit kernenergie. Met de sluiting van de kerncentrale Borssele komt er een einde aan die stroombron en als het aan Pronk ligt, zullen nu ook de kolen verdwijnen.

,,Het is niet verstandig je van maar één brandstof afhankelijk te maken'', aldus Verwer. ,,We zijn best bereid om met het kabinet te praten over reducties op basis van een realistisch aanpak'', stelt Linthorst van EnergieNed, ,,maar niet op grond van deze nota.''