Megawati gekozen als vice-president

Het Indonesische Volkscongres heeft vanmiddag overtuigend gekozen voor nationale verzoening door de populaire nationaliste Megawati Soekarnoputri, de oudste dochter van 's lands eerste staatshoofd, de positie van vice-president te gunnen.

Megawati delfde gisteren het onderspit tegen de gematigde moslimleider Abdurrahman Wahid in de race om het hoogste ambt. Vandaag vergaarde ze 396 stemmen.

Bij de stemming waren vanmiddag nog twee kandidaten over: Megawati, leidster van de Strijdende Democratische partij van Indonesië (PDI-P), en dr. Hamzah Haz, voorzitter van de islamitische Partij voor Eenheid en Ontwikkeling (PPP) en een gewezen minister in het kabinet van de gisteren afgetreden president B.J. Habibie. Hij kreeg 284 stemmen. Bij deze laatste krachtmeting in het Volkscongres stond de seculier-nationalistische Megawati opnieuw tegenover een representant van de politieke islam. De vice-voorzitter van de PPP, Zarkasih Nur, erkende gisteravond dat zijn partij niet akkoord kan gaan met een vrouw aan het roer van staat.

Even zag het er vanmiddag naar uit dat het Volkscongres zou besluiten tot benoeming bij acclamatie van Megawati tot vice-president, als honorering voor haar status als winnares van de parlementsverkiezingen van 7 juni en als verzoenend gebaar naar haar militante achterban. Die aanhangers trekken al twee dagen door de steden Jakarta, Medan (Noord-Sumatra) en Denpasar (Bali) en uiten hun frustratie over haar nederlaag van gisteren met gewelddadigheden en brandstichting.

Twee van de drie tegenkandidaten trokken zich om half drie (plaatselijke tijd) terug. Akbar Tanjung, gewezen minister onder Soeharto en Habibie en voorzitter van Golkar, die gisteren op het laatste moment afzag van deelname aan de race om het presidentschap, vroeg aan het begin van de vijftiende plenaire zitting het woord. Met trillende stem stelde hij zich uitvoerig voor aan zaal en presidium en kondigde vervolgens aan dat hij zich niet langer beschikbaar stelde voor het vice-presidentschap. Zijn korte, emotionele speech werd begroet met een ovationeel applaus. Toen stond de immer zo kalme man uit Tapanuli, Noord-Sumatra, op en riep met overslaande stem ,,zoals ik, Akbar Tanjung, ook gisteren in het hogere belang ben teruggetreden''. Zijn buurman, vice-voorzitter van Golkar Marzuki Darusman, legde een hand op Tanjungs schouder, kennelijk uit angst dat zijn collega zijn emoties niet langer de baas was.

Tanjung was eerder door zijn fractie onder zware druk gezet om in de race te blijven en nam dus op het laatste moment een persoonlijke beslissing.

Vervolgens haalde congresvoorzitter Amien Rais een brief uit een legergroene map en las hem voor. Hij bleek afkomstig van generaal Wiranto, stafchef van het leger en minister van Defensie onder Habibie, die langs deze weg verklaarde, om nagenoeg dezelfde redenen als Tanjung, te bedanken voor de post van tweede man. Wiranto was gekandideerd door een kleine islamitische partij (Soevereiniteit van de Geloofsgemeenschap) en 70 individuele congresleden.

Toen bleven er nog twee kandidaten over: Megawati en Hamzah Haz.

Op dat moment greep een Papua uit Irian Jaya, lid van de fractie van Groepsafgevaarigden, de microfoon. Onder verwijzing naar de inhuldigingsrede van de gisteren gekozen president Abdurrahman Wahid, die de eenheid van volk en nationaal grondgebied een van zijn grootste zorgen noemde, stelde de Irianese afgevaardigde voor om Megawati bij acclamatie tot vice-president te benoemen. Voorzitter Rais leek al geneigd dit voorstel voor te leggen aan de zaal toen een lid van de Golkar-fractie, Marwa Daud, hem interrumpeerde. Zij pleitte, nogal verrassend, voor de aanstelling van alle kandidaten tot vice-president, ,,als afspiegeling van de nationale verscheidenheid''. ,,Mega'', zei mevrouw Daud, ,,is een vrouw, Wiranto een militair en de heer Haz vertegenwoordigt oostelijk Indonesië, want die komt uit Oost-Kalimantan''. Toen werd het rumoerig in de zaal. Iemand riep: ,,Haz komt uit West-Kalimantan, mevrouw''. Er werd honend gelachen. Daarop stelde Rais voor om de zitting 15 minuten te verdagen, kennelijk met de bedoeling overeenstemming te bereiken over het voorstel van de Irianees.

Tijdens de schorsing verklaarde Haz echter dat hij ,,in het belang van de democratische besluitvorming'' vasthield aan zijn kandidatuur. Waarop Rais niets anders kon doen dan een geheime, hoofdelijke stemming houden.

Waarnemers in de congreszaal zeiden vanmiddag dat Haz hoog spel speelde en dat een louter islamitisch leidersduo in het religieus en cultureel zo heterogene Indonesië ongewenst en zelfs gevaarlijk voor de nationale stabiliteit is.