Happy jamming

Steeds meer mensen maken zich druk om hun privacy op Internet. In onderzoeken onder Internetgebruikers staat privacyschending al jaren bovenaan het lijstje bezwaren. Het onderwerp haalde deze week de actualiteitenrubriek Netwerk, waar Internetprofessor Jaap van Till van de Technische Universiteit Delft zijn bezorgdheid uitsprak over het `verdampen van de privacy', zoals hij het noemde.

Dag en nacht wordt de moderne mens in de gaten gehouden, via gsm, Internet, videocamera's, bedrijfsnetwerken en straks ook rekeningrijden. E-mail kan door iedere nieuwsgierige systeembeheerder gelezen worden en welke sites u bezoekt of welke boeken u bij Amazon.com bestelt, is voor iedereen die er wat voor over heeft te achterhalen.

Behalve marketingbedrijven, adverteerders en werkgevers zijn ook geheime diensten geïnteresseerd in de communicatie van burgers. De Amerikaanse inlichtingendienst National Security Agency (NSA) heeft er zelfs een speciaal netwerk van supercomputers, elektronische woordenboeken en satellieten voor opgezet, dat bekend staat onder de codenaam Echelon. Via Echelon bespioneert de NSA vrijwel alle niet-Amerikaanse communicatie (telefoon, Internet, fax, gsm, satelliet). Dit doet de dienst in opdracht van de Amerikaanse regering, die de NSA in 1952 heeft opgericht en het mandaat gaf om in de hele wereld, behalve de Verenigde Staten zelf, af te luisteren. Deze informatie is op de website van de NSA zelf (www.nsa.gov) te vinden, in het zogeheten Truman-memorandum. Dit document is vorig jaar gedeclassificeerd en openbaar gemaakt. Op de NSA-site is te zien hoe het stempel Top secret is doorgehaald.

Voor veel Echelon-watchers was de declassificatie van het Truman-memorandum een soort officiële erkenning. Onderzoeksjournalisten als Nicky Hager en Duncan Campbell publiceren al jarenlang over het spionagenetwerk. Hun boeken, artikelen en rapportages werden vaak afgedaan als samenzweringstheorieën.

De NSA richt zich de laatste jaren steeds meer op Internet, wat niet verwonderlijk is gezien het reusachtige aantal berichten dat daar wordt uitgewisseld. De dienst heeft een sterke lobby in de Amerikaanse politiek en bij het bedrijfsleven en zorgt er zo voor dat in de exportversies van veelgebruikte programma's als Netscape en Lotus Notes achterdeurtjes zijn ingebouwd, die het spioneren vergemakkelijken. In Zweden heeft de ontdekking van een NSA-achterdeur in het e-mailprogramma van Lotus Notes een paar jaar geleden tot een groot schandaal geleid, omdat het werd gebruikt door parlementsleden.

Om iets te doen tegen het gespioneer van de NSA, waarop geen enkele democratische controle wordt uitgeoefend, hebben hackers en privacyactivisten 21 oktober uitgeroepen tot wereldwijde Jam Echelon Day. In een manifest dat via mailinglijsten en nieuwsgroepen is verspreid worden Internetgebruikers opgeroepen om vandaag ten minste één e-mail te versturen met vijftig woorden die (vermoedelijk) in het woordenboek van Echelon voorkomen. Echelon werkt met intelligent agents (slimme computerprogramma's) die berichten met bepaalde woorden en woordcombinaties eruit halen, die vervolgens handmatig worden verwerkt.

De bedoeling van het protest is dat het systeem van de NSA vandaag verstopt raakt en vastloopt omdat er simpelweg te veel berichten met `verdachte' woorden worden gestuurd. Enkele suggesties van de initiatiefnemers van het digitale protest: Oklahoma City, militia, FBI, terrorist, handgun, rifle, delta force, constitution, Mossad, bomb, Waco, Davidian, George Bush, Bill Clinton, Hillary.

Het protest tegen Echelon heeft op Internet, waar men elkaar dezer dagen happy jamming toewenst, voor veel discussie gezorgd. Sceptici menen dat het zinloos is om tegen de NSA te protesteren, technici denken dat Echelon te slim is om vast te lopen door e-mails met trefwoorden. Anderen vinden het initiatief niet ver genoeg gaan. Internetgebruiker Scott Artt stelt voor om de lijst uit te breiden met begrippen die betrekking hebben op andere delen van de wereld, omdat Echelon een wereldwijd spionagenetwerk is, waaraan ook andere landen meedoen (onder meer Nieuw Zeeland en Groot-Brittannië). Artt heeft nog enkele suggesties om de NSA te pesten. Bijvoorbeeld liefdesbrieven schrijven aan een bondagemeesteres in Honolulu uit naam van the CMDR US SEVENTH FLEET. Of een e-mail correspondentie met Chinese journalisten over de aankomst- en vertrektijden van marineschepen in Westerse havensteden.

Internet http://echelon.wiretapped.net