Een bananenschil waarover je niet kunt uitglijden

Een vlieg ligt op zijn rug en laat op zijn pootjes een kurk ronddraaien. Even later draait hij een bal rond, waarop weer een andere vlieg balanceert. Een minuut mag je je ogen niet geloven, dan is het alweer tijd voor de volgende sensatie: ingekleurde struisvogels en krokodillen uit 1910, de uitvinding van een bananenschil waarover je niet uit kunt glijden in 1927. Het zijn gebeurtenissen op filmpjes uit de collectie van Serge Bromberg, een van de grootste privéverzamelaars en -conservatoren van zwijgende film. Zondag toont hij een deel van zijn op rommelmarkten en zolders verzamelde schatten in het Filmmuseum. De films verbazen om verschillende redenen, maar verbazen doen ze allemaal. Het programma bevat naast flarden documentaire ook een paar korte speelfilms. Nooit zag ik vrijmoediger drugs in beeld dan in Mystery Of the Leaping Fish (1916) van Tod Browning, de latere regisseur van Freaks, waarin Douglas Fairbanks de op Sherlock Holmes gebaseerde detective Coke Ennyday speelt. Behalve de gezellige consumptie van cocaïne uit een hoedendoos en heroïne uit een reeks kant-en-klare spuiten, verbaast in deze film ook het toen al bestaan van opblaasbare vissen.

Bijzonder is ook een door Bromberg onlangs teruggevonden fragment van de Franse meester Georges Méliès. Het gaat om een in de studio nagespeelde slag uit de Grieks-Turkse oorlog uit 1898. In de bioscoop werd zo'n nagespeeld filmje toen als nieuws gebracht. Bromberg, die de meeste films zelf op de piano begeleidt, vertoont ook een van de eerste geluidsfilms. Het betreft een scène uit de opera Lucia de Lammermoor, opgenomen in 1908, waarbij je de beroemde tenor Caruso hoort zingen.

Het aanstekelijke door Bromberg gepresenteerde programma wordt op 28 oktober door de met een decoder te ontvangen televisiezender Canal+ uitgezonden. Op deze zender zullen elke maand ook films uit de collectie van het Filmmuseum worden vertoond.

Morgen in het Cultureel Supplement: Gesprek met Serge Bromberg