Zaak-Smith komt weer voor rechter

Twee juristen, de Belg J.L. Dupont en de Nederlander E. Vrijman, slaan de handen ineen in een poging de schorsing van de Ierse zwemster Michelle Smith ongedaan te maken. Het duo stapt vermoedelijk binnen twee weken naar de Zwitserse burgerrechter of naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Bij monde van haar echtgenoot, de Nederlandse ex-discuswerper Erik de Bruin, heeft Smith inmiddels vanuit Ierland laten weten het initiatief van harte te steunen. Vrijdag nog verklaarde De Bruin tegenover deze krant dat een nieuwe juridische procedure uitgesloten was wegens geldgebrek. Een speciaal daarvoor in het leven geroepen stichting hoopt de komende weken voldoende geld in te zamelen om de kosten te dekken.

Directe aanleiding voor de hernieuwde gang naar de rechter zijn de bevindingen van twee Nederlandse juristen, mr. J.W. Soek en mr. B. Bertels. In het laatste nummer van het sportjuridisch tijdschrift Sportzaken ontkrachten zij het vonnis van de arbitragecommissie van het internationale sportgerechtshof (CAS). Dat orgaan, gehuisvest in Lausanne, bekrachtigde vier maanden geleden de straf, een schorsing van vier jaar, die de internationale zwemfederatie FINA in augustus 1998 oplegde aan Smith.

Het CAS achtte bewezen dat Smith bij een dopingcontrole in januari 1998 bewust met een urinemonster heeft geknoeid. In de flesjes werd een buitensporig hoog percentage alcohol aangetroffen, van 100 milligram per milliliter. Daarmee zou de drievoudig olympisch kampioene mogelijke sporen van het gebruik van verboden stimulerende middelen verdoezeld hebben.

Soek en Bertels doen de handelwijze van het hoogste rechtsprekende orgaan in de sport af als ,,een grote puinhoop, een farce''. In hun ogen wemelt het onderzoek van de ,,onherstelbare procedurefouten'', reden waarom het vonnis van Smith niet rechtsgeldig zou zijn. Zo zouden de dienstdoende dopingcontroleurs, het Ierse echtpaar Albert en Kay Guy, volgens Bertels ,,koeien van fouten'' hebben begaan.

Soek en Bertels vermoeden dat het CAS zich heeft laten leiden door ,,sport-politieke sentimenten''. Met name vanuit Amerikaanse hoek lag Smith onder vuur na haar onverwachte goldrush bij de Spelen in Atlanta (1996).

Vrijman geldt als een expert op het gebied van dopingzaken. Jarenlang was hij directeur van het Nederlands Centrum van Dopingvraagstukken. Dupont is een internationaal gelouterd jurist. Vier jaar geleden stond de advocaat uit Brussel de Belgische (ex-)voetballer Jean-Marc Bosman bij in diens strijd tegen het transfersysteem. Het Europese Hof van Justitie in Luxemburg oordeelde in december 1995 dat de verkoop van voetballers in strijd was met het Europees recht. Bosmans overwinning betekende de afschaffing van het transfersysteem.

Steun krijgen Dupont en Vrijman van de Engelsman Peter Lennon, de advocaat uit Londen die Smith de afgelopen twee jaar terzijde stond. Initiatiefnemer Bertels vervult een ondersteunende rol binnen het juristencollectief. Hij heeft hoge verwachtingen van de ophanden zijnde gang naar de rechter. ,,Dit wordt een tweede Bosman-zaak'', zo voorspelt hij.

Mocht het zover komen, dan bestaat de kans dat meer dopingveroordelingen inzet van discussie zullen worden. Volgens Bertels is het nu zo dat de schuld ,,te snel en te makkelijk'' bij de sporter ligt zodra er sprake is van een vermeend geval van dopinggebruik. ,,Ons uiteindelijke doel is om de Europese Commissie zover te krijgen dat zij de dopingreglementen van de internationale sportbonden tegen het licht gaan houden. Daar schort het een en ander aan, zoals Michelle Smith heeft ondervonden.''

Bertels is van plan een dezer dagen een stichting in het leven te roepen die geld moet inzamelen om de juridische kosten te dekken. De Amsterdamse jurist denkt daarbij aan het openstellen van een gironummer. Vooral in Ierland hoopt hij de nodige fondsen te werven. ,,Want dit is een zaak van Iers nationaal belang.''