Timman verslaat na zes jaar Karpov

Timman-Karpov stond gisteren op het programma in het VAM-toernooi in Hoogeveen. Een klassieker. In meer dan dertig jaar hebben ze, partijen met versneld tempo meegerekend, bijna honderd keer tegen elkaar gespeeld. Het werd tijd dat Timman weer eens won. De laatste keer was in Jakarta geweest in 1993, toen ze een match om het wereldkampioenschap speelden, nadat Kasparov en de Engelsman Nigel Short zich uit de wereldschaakbond hadden teruggetrokken.

Aan de partij van gisteren viel niet te zien dat Karpov altijd zo'n moeilijke tegenstander was, voor Jan Timman en voor vrijwel iedereen. Het leek wel een lesje uit de leerboeken: hoe de meester een overwicht aan ruimte en het voordeel van het loperpaar met simpele middelen tot winst voert, zonder zijn tegenstander een kans te geven. Die meester was Timman in dit geval.

In de eerste ronde had hij, op een veel wildere en ook erg mooie manier, van Judit Polgar gewonnen en na de eerste omgang van deze dubbelrondige vierkamp staat hij nu met 2,5 uit 3 bovenaan, een punt voor op de achtervolgers Karpov en Polgar.

De vierkamp in Hoogeveen heeft ieder jaar dezelfde formule: de beste Nederlander (tot nu toe steeds Timman), de beste vrouw (Judit Polgar), de jeugdkampioen van het vorig jaar (deze keer Darmen Sadvakasov uit Kazachstan) en de beste veteraan. Omdat het wat pijnlijk zou zijn om Anatoli Karpov met zijn 48 jaar al een veteraan te noemen, werd nu gesproken over de beste ex-wereldkampioen, maar dat was niet naar de zin van Karpov, die zich helemaal niet als ex beschouwt, maar nog steeds als wereldkampioen.

De rest van de wereld denkt daar anders over. Voor de meesten is Kasparov de `echte' wereldkampioen, voor anderen is het de Rus Alexander Chalifman, kampioen van de FIDE, en dan zijn er ook nog steeds een paar zonderlingen voor wie Bobby Fischer de echte kampioen is.

Het wereldkampioenschap dat de FIDE in augustus in Las Vegas hield is volgens Karpov illegaal, omdat hij in strijd met een afspraak niet geconsulteerd was over de periode waarin het plaatsvond. Bij het hof van arbitrage van sportzaken in Lausanne heeft Karpov de zaak aangemeld. Behalve dat het FIDE-kampioenschap ongeldig wordt verklaard wil hij ook twee miljoen Zwitserse frank als schadevergoeding. Wat het geld betreft heeft hij misschien een kans, want hij heeft formeel een zeker gelijk. Met wening en knersing der tanden zal de schaakwereld dan haar fondsen naar Karpov zien vloeien.

Behalve de vierkamp is er in Hoogeveen ook een open toernooi voor meesters en grootmeesters en een wedstrijd voor amateurs. In de kopgroep van het open toernooi zijn de prominentste spelers de Russische Belg Michail Goerevitsj en de Nederlander Erik van den Doel.

Wit Timman-zwart Karpov

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. Pg1-f3 b7-b6 5. Dd1-b3 Dd8-e7 6. a2-a3 Lb4xc3+ 7. Db3xc3 Lc8-b7 8. e2-e3 0-0 9. Lf1-e2 d7-d6 10. 0-0 Pb8-d7 11. b2-b4 c7-c5 12. Lc1-b2 a7-a5 13. Tf1-d1 a5xb4 14. a3xb4 Tf8-b8 15. Pf3-d2 De7-d8 16. f2-f3 Ta8xa1 17. Lb2xa1 Tb8-a8 18. Le2-d3 Dd8-c7 19. Ld3-c2 Ta8-c8 20. d4xc5 d6xc5 21. b4-b5 Een prettige stelling voor wit. Hij heeft meer ruimte en goede lopers. 21...Pf6-e8 22. Pd2-e4 f7-f6 23. Dc3-d3 Lb7xe4 En nu zwart zich hiertoe gedwongen ziet gaan wits lopers het hele bord beheersen. 24. Dd3xe4 Pd7-f8 25. De4-d3 Kg8-f7 26. La1-c3 Kf7-e7 27. Td1-a1 Tc8-d8 28. Dd3-e2 Pe8-d6 29. f3-f4 Ke7-f7 30. e3-e4 Pd6-c8 31. e4-e5 f6-f5 32. De2-f3 Pc8-e7 33. h2-h3 Kf7-g8 34. Kg1-h2 Pf8-g6 35. g2-g3 Kg8-f7 36. h3-h4 Kf7-g8 37. h4-h5

37...Pg6-h8 Op f8 zou het paard iets meer toekomst hebben, maar ook dan zou zwart verloren staan. 38. g3-g4 Td8-f8 39. g4xf5 Pe7xf5 40. Lc2xf5 Tf8xf5 Dit verliest een stuk, maar 40...exf5 41. e6 was ook erg voor zwart. 41. Ta1-a8+ Tf5-f8 42. Ta8xf8+ Kg8xf8 43. Df3-a8+ Kf8-f7 44. Da8xh8 Dc7-b7 45. h5-h6 Zwart gaf op.