Moslimleider Wahid president

Indonesië heeft een nieuwe president. Nadat het Volkscongres gisteravond het zittende staatshoofd, B.J. Habibie, te licht had bevonden, verkoos het vandaag de hervormingsgezinde moslimleider Abdurrahman Wahid boven de populaire nationaliste Megawati Soekarnoputri. Aanhangers van Megawati reageerden teleurgesteld en boos.

Zodra de uitslag – 313 stemmen voor Megawati en 373 voor Wahid – op het bord stond, won religieus gezang het in de vergaderzaal van het Volkscongres even van het volkslied. Op het Plaza Indonesia, een plein in het centrum van Jakarta, waar duizenden aanhangers van de razend populaire `Mega' zich voor de zoveelste dag hadden verzameld, was de stemming al even emotioneel. Nadat de alom gerespecteerde Wahid de menigte samen met Megawati had toegesproken leek de lont vanmiddag uit het kruitvat. De twee bleken het eens: de democratie had in Indonesië voor het eerst in veertig jaar gezegevierd. Toch bleef het nog de hele middag gespannen in het centrum van Jakarta door op en neer trekkende massa's aanhangers van Megawati. Er werd brand gesticht in een toegang tot een tolweg bij het Hiltonhotel.

De laatste acte van de presidentsverkiezingen begon gisteravond laat met een plenaire, geheime stemming over de rede waarmee Habibie zijn anderhalfjarige presidentschap vorige week had verdedigd. Het Volkscongres was met 355 tegen 322 stemmen van oordeel dat de president tekort was geschoten. Enkele uren later kondigde Habibie aan dat hij zich niet langer herkiesbaar stelde. Daarmee was Golkar, de partij die 32 jaar lang het monopolie op regeringsposten heeft gehad, haar kandidaat kwijt.

In een nachtelijke vergadering besloot het bestuur van Golkar om vandaag zijn voorzitter, Akbar Tanjung, in te zetten. Vanmorgen vroeg trok datzelfde bestuur Tanjungs kandidatuur echter weer in. Daarmee bleven er nog drie kandidaten in de race: Megawati, Wahid – alias Gus Dur – en de moslimintellectueel Yusril Ihza Mahendra. Prof. Mahendra, een verklaard tegenstander van Megawati's kandidatuur, besloot pas gisteravond mee te dingen naar het hoogste ambt, nadat het lot van de door hem gesteunde Habibie was bezegeld. Vlak voor de stemming van vanochtend trok ook Mahendra zich weer terug, naar zijn zeggen uit respect voor Wahid.

Waarnemers houden het erop dat Megawati, wier Strijdende Democratische Partij van Indonesië (PDI-P) de parlementsverkiezingen van 7 juni met 35 procent van de stemmen ruimschoots won, is gestruikeld over een combinatie van factoren: haar vrouw-zijn, haar gebleken onvermogen om politieke compromissen te sluiten en de twijfel bij rechtzinniger moslims aan haar islamitische overtuiging. Zo'n 85 procent van de Indonesiërs is ten minste in naam moslim. Toch haalden seculiere partijen als PDI-P en Golkar bij de verkiezingen van 7 juni samen de absolute meerderheid. Yusril Mahendra, die na de stemming door zijn fractiegenoten werd omhelsd, motiveerde zijn retirade op het laatste moment aldus: ,,God zij geprezen, de moslims hebben zich door mijn toedoen verenigd.''

Voor en na de stemming in het Volkscongres is het bij herhaling tot uitingen van geweld gekomen in Jakarta. Een kleine bom verwondde vanochtend vijf mensen op een druk kruispunt. Na de stemming vuurden ordetroepen traangas af op een menigte van tienduizend Megawati-aanhangers. Vier mensen liepen verwondingen op door de ontploffing van een auto.

Verscheidene landen en organisaties hebben positief gereageerd op de verkiezing van Wahid. De Australische premier, Howard, zei dat zijn land een goede verhouding met de nieuwe president en zijn regering wil opbouwen.

Ook Japan, de grootste geldschieter van Jakarta, verwelkomde de overwinning van Wahid. Een woordvoerder van de regering in Tokio zei dat Japan blij is dat de verkiezingen democratisch zijn verlopen.