Brille van Bergkamp is niet toereikend

Na zeven jaar keerde Barcelona terug naar het Theatre of Dreams op Wembley, waar assistent-coach Ronald Koeman met een doeltreffende vrije trap de toenmalige ploeg van trainer Johan Cruijff in 1992 de Europa Cup voor landskampioenen bezorgde. Het huidige elftal van trainer Louis van Gaal illustreerde gisteravond in een sprankelend duel met Arsenal zijn vurige ambities om dat succes te herhalen. Zelfs met een briljant spelende Dennis Bergkamp konden de Engelsen niet tippen aan de individuele kwaliteiten in de selectie van Barcelona, dat het zich kon permitteren Ronald de Boer naar de tribunes te verwijzen.

Met een zuur gezicht verliet de tweelingbroer van de geblesseerde Frank de Boer het uitverkochte Wembley-stadion na de spectaculaire 4-2 overwinning van Barcelona in groep B van de Champions League. Het moet een pijnlijke gedachte zijn voor Ronald de Boer dat hij in de uitgebalanceerde selectie van de Spaanse kampioen is gedegradeerd tot een veredelde rechtsback, die alleen mag opdraven wanneer een ervaren verdediger als Michael Reiziger niet nodig is. Maar Reiziger had gisteravond nog iets recht te zetten tegen zijn snelle landgenoot Marc Overmars, die pas scoorde toen Barcelona zich al had verzekerd van de overwinning.

Van Gaal had ook geen enkele reden om tegen het vooral verdedigend kwetsbare Arsenal een andere oud-Ajacied, Jari Litmanen, in te zetten. Opvallend was de verschijning in het doel van de debuterende Arnau, die de voorkeur had gekregen boven de volgens Van Gaal licht geblesseerde Hesp. Luxe onderscheidde Barcelona gisteravond van het even naïeve als gepassioneerde Arsenal. Glimlachend constateerde middenvelder Phillip Cocu dat het nogal wat betekent om een voetballer met de reputatie van Ronald de Boer buiten de selectie te houden. ,,Dat zegt genoeg over de kracht van dit elftal. Van Gaal heeft alle posities dubbel en in sommige gevallen zelfs driedubbel bezet. Hij kan voor elke tegenstander, voor elk systeem het ideale elftal formeren.''

Cocu ontbreekt echter nooit in de basis van Barcelona, omdat hij zich als een onmisbare secondant van sterspeler Rivaldo heeft opgeworpen. De ex-PSV'er speelde ook tegen Arsenal een belangrijke rol door al na 13 minuten een strafschop te versieren en de ploeg van trainer Arsène Wenger met een fraai schot – diep in de tweede helft – de genadeslag te bezorgen. Arsenal-captain Tony Adams is vanochtend waarschijnlijk zwetend wakker geworden na een uiterst ongelukkig optreden, waarin hij verantwoordelijk was voor de eerste twee goals van Barcelona en bij een 2-0 achterstand een opgelegde kans voor open doel verprutste.

Maar Cocu had de Zwitserse arbiter Meier geraffineerd om de tuin geleid met een duikeling die het predikaat `Schwalbe' verdiende. Hij erkende dat Adams hem na zijn te laat ingezette sliding niet had geraakt. Cocu ging vervolgens gretig naar de grond. ,,Adams schatte de situatie verkeerd in'', constateerde Cocu. ,,In een onderdeel van een seconde besloot ik te gaan liggen, omdat ik de bal niet meer kon bereiken. Maar ik ben niet schreeuwend naar de grond gegaan. Ik dacht slechts: `als de scheidsrechter voor een strafschop fluit heb ik mazzel'. Hij floot en dat was mooi meegenomen.''

Zoals het ook mooi meegenomen was dat Patrick Kluivert zich dit keer wel beheerste na provocaties van Adams en Keown. Hoewel de spits van Barcelona in de Primera Division voor vier wedstrijden is geschorst na zijn rode kaart in het duel met Real Madrid, kreeg hij van coach Van Gaal een herkansing. ,,Reken maar dat Patje toen in de kleedkamer hardhandig tot de orde is geroepen'', vertelde Cocu over het wangedrag van zijn landgenoot, wiens scheldwoorden aan het adres van arbiter Diaz Vega door de Spaanse media nauwgezet waren geregistreerd. ,,Ik heb Kluivert ook vanavond nog eens voorgehouden dat hij zich niets moest aantrekken van zijn tegenstanders. Hij stond lachend op na een elleboogstoot van Adams en zo hoort het ook.''

Toch was Cocu nog meer onder de indruk geweest van het spel van een landgenoot bij de tegenstander, die hij drie weken geleden nog had vervloekt. ,,Misselijk makend'', noemde hij het verzoek van Bergkamp in Nou Camp aan de scheidsrechter om de verdedigers van Barcelona met een gele kaart te bestraffen. Ook in Engeland groeide de kritiek op Bergkamp. Zijn coach Wenger kondigde echter een wederopstanding aan van de soms te flegmatiek ogende aanvaller en prompt speelde Bergkamp als in zijn beste dagen.

,,Zo goed heb ik Dennis de afgelopen vijf jaar niet gezien'', schertste Barcelona-coach Van Gaal, die eerder zei dat Bergkamp nog slechts een schim van zichzelf was. Die indruk wekte Bergkamp wellicht in het oefenduel met Brazilië, toen hij als rechtsbuiten werd misbruikt in een experiment van bondscoach Rijkaard. Maar in het shirt van Arsenal genoot Bergkamp volop van zijn vrije rol. Subliem was zijn balaanname, twee minuten voor rust, na een voorzet van Kanu en met een achteloos schot brak hij de ban.

Ook in het tweede bedrijf onderscheidde Bergkamp zich met verrukkelijke acties en zo ziet ook Cocu hem graag voetballen. ,,Van deze Bergkamp ben ik wel gecharmeerd'', zei hij. ,,Dennis wilde per se onderstrepen welke waarde hij voor Arsenal heeft. Hij maakte een fantastisch doelpunt. Bergkamp is een aanvaller die altijd de ruimte zoekt. Dan beschikt hij over een prachtige versnelling.'' En alsof Cocu tegen Rijkaard sprak: ,,Zo moet je Dennis ook gebruiken.'' Maar zelfs een ontketende Bergkamp kon de vlijmscherpe counters van Barcelona niet beantwoorden in een fascinerend gevecht, waarin tevens werd benadrukt dat het Nederlandse clubvoetbal in een andere wereld leeft.