Kritiek beurscommissie VS op analisten

De Amerikaanse beurscommissie SEC vreest dat de onafhankelijkheid van analisten van banken en accountants onder druk staat. Dat kan schadelijk zijn voor beleggers die afhankelijk zijn van betrouwbare informatie.

Beleggers dreigen in toenemende mate de dupe te worden van financiële analisten en accountants die steeds minder onafhankelijk zijn. Dat heeft Arthur Levitt (68), voorzitter van de Securities and Exchange Commission (SEC), gisteren gezegd. De voorzitter van de SEC, het Amerikaanse orgaan voor toezicht op de beurshandel, hield een speech voor de Economic Club of New York waarin hij de partijen met klem opriep hun onafhankelijkheid te bewaren.

Levitt liet zich zeer kritisch uit over analisten die enerzijds steeds meer de ,,promotors en marketeers'' worden van bedrijven namens hun beleggingsfirma's en anderzijds voorinformatie krijgen van bedrijven over aandelenemissies of financiële resultaten. In beide gevallen worden beleggers de dupe omdat ze niet op hetzelfde moment beschikken over dezelfde informatie als de analisten.

De SEC-voorzitter, die zijn speech gaf voor een gehoor van vijfhonderd economen in het Hilton Hotel, kende voorbeelden van interne memo's waarbij analisten werd gevraagd zich niet zo negatief uit te laten over bedrijven, waarvan een andere divisie van dezelfde firma de aandelenemissies begeleidt. Die interne druk op analisten heeft ook andere verschijningsvormen. Sommige analisten geven volgens Levitt gerust positieve aanbevelingen over aandelen, zonder te vertellen dat een paar van die bedrijven door de eigen firma naar de beurs zijn gebracht. Hij zei verder dat analisten onder druk staan om positief te zijn over fondsen, waarvan elders in de firma de emissie is gedaan. Levitt: ,,Als je niets positiefs te melden hebt, houd dan liever je mond, wordt tegen hen gezegd.''

Ook worden analisten door bedrijven geweerd van telefonische persconferenties als ze zich een keer te negatief hebben uitgelaten. ,,Ik doe een beroep op alle bedrijven'', aldus Levitt. ,,Maak de persconferentie over resultaten openbaar. Zet hem op Internet. Moedig de pers en het publiek aan mee te luisteren.''

Levitt liet zich ook kritisch uit over het veranderende accountantswezen. De concentratie in die sector van vooral de mondiaal opererende bedrijven is volgens hem niet bevorderlijk voor de onafhankelijkheid van de werkzaamheden. De grote bedrijven hebben namelijk meer te bieden dan alleen maar fiscale en boekhoudkundige diensten. Ze willen ook organisatieadviezen en andere produkten leveren. Hun onafhankelijke oordeel van `buitenstaander' komt daarmee in het nauw, denkt Levitt die ervoor paste namen te noemen.

In beide gevallen, zowel met analisten als met accountants, lijdt de onafhankelijkheid van die beroepsgroep onder de te hechte band met bedrijven. De belegger ondervindt daarvan nadeel want hij kan niet meer vertrouwen op de informatie die naar buiten komt. Volgens Levitt zal uiteindelijk de marktwerking eronder lijden. ,,Ik doe daarom een beroep op analisten en accountants om het convenant met de belegger te vernieuwen'', zei Levitt.

De SEC-voorzitter staat nog altijd in hoog aanzien, maar in de Amerikaanse pers zijn er recentelijk twijfels gerezen over de vraag of de SEC zijn taak nog wel aankan. De handel is in omvang enorm toegenomen, de technologie speelt een steeds grotere rol en maakt de financiële markten echt mondiaal. Toch heeft de SEC zijn begroting de laatste jaren nauwelijks zien stijgen, terwijl de commissie wel wordt geacht dezelfde taken te vervullen.

Het fraudeteam van de SEC heeft bijvoorbeeld nauwelijks middelen om mogelijke fraude via Internet te onderzoeken. Hun juristen zitten achter een bureau en tikken op de zoekmachine Yahoo de kreet `risicoloze rendementen' in en kijken welke websites eventueel frauduleus zijn. Meer geavanceerde software zou helpen maar de SEC heeft daarvoor 1 miljoen dollar nodig. Het Congres, met name het Republikeinse deel ervan, weigert het budget te verhogen. De SEC beschikt ook niet over de middelen om topmensen te houden. Regelmatig vertrekken er naaste medewerkers van Levitt naar goedbetaalde functies in het bedrijfsleven.