Fabriekje

Premier Kok (`Welcome in my house'), minister Van Aartsen, de Tweede Kamer, 10.000 congresbezoekers – iedereen stond de afgelopen dagen met de pink op de broeksnaad klaar om de Dalai Lama op zijn teenslippers te ontvangen. De Lama liet zich al deze egards met veel plezier welgevallen, zoals vooral bleek uit het klokkende keellachje dat hij te pas en te onpas bij elk bezoek liet horen, alsof hij telkens op een alleraangenaamst plekje onderaan zijn rug werd gekieteld.

Een vriendelijk baasje. Maar wat heeft hij eigenlijk te zeggen, behalve dat China nu eindelijk als de donder moet maken dat het wegkomt uit Tibet? Véél, zeggen zijn aanhangers, want de Lama is een leidend mysticus, begiftigd met grote oosterse wijsheid. Omdat de krantenverslagen me te weinig inzicht boden in die wijsheid, heb ik eens een boekje gekocht van de Lama, getiteld Vriendelijkheid en helder inzicht.

Het klinkt hopelijk niet te oneerbiedig, maar ik kreeg al snel de indruk dat wanneer je één bladzijde van de Lama gelezen hebt je de rest van zijn verzameld werk probleemloos kunt overslaan. Meedogend denken, daar gaat het om. Als we dat maar voldoende kunnen opbrengen, zullen we nog eindeloos veel mooie wedergeboortes mogen beleven. Weg met het egoïsme, leve het altruïsme! De Lama blijkt de directeur te zijn van een goedlopend fabriekje in open deuren. Je kunt ze in alle kleuren en stijlen krijgen, maar hun belangrijkste eigenschap is hun onverslijtbaarheid: omdat ze niet dichtgaan, hoef je ze nooit te openen. En van tocht heb je geen last, omdat de mens volgens de Lama toch vooral te maken heeft met `innerlijke winden'.

Een werkelijk schitterende open deur vond ik op pagina 56: ,,...en zo gauw oorzaak en gevolg op een geldige manier vast te stellen zijn, kan het als waar aangenomen worden dat slechte gevolgen, zoals lijden, voorkomen kunnen worden door slechte oorzaken te vermijden en dat goede gevolgen, zoals geluk, bereikt kunnen worden door ons te oefenen in het teweegbrengen van goede oorzaken.''

Zo kan men – even vrij vertaald – de bedelaarstaf vermijden door veel geld te verdienen, terwijl een goed huwelijk mogelijk is als men een passende partner vindt. Het is een leerzame boodschap, maar ze wordt na tweehonderd bladzijden wat eentonig.

Gelukkig zijn er enkele plekken in de tekst waarop de Lama ons voor raadsels plaatst. Zoals dit: ,,Als je verder angst hebt voor een bepaalde pijn of een bepaald lijden, dan moet je onderzoeken of je daar iets aan kunt doen. Als je dat kunt, dan is er geen reden om je ongerust te maken, als je niets kunt doen, dan is er ook geen reden om je ongerust te maken.''

Na deze passage vroeg ik me af waarom we ons ooit nog ergens over zouden druk maken: of het nu een lekkende gootsteen is of de onderdrukking van Tibet door China. Want het komt volgens de Lama ooit allemaal goed, en als het niet goed komt, komt het ook goed.