Zijne Heiligheid boeit met simpele boodschap

Ruim 15.000 mensen kwamen afgelopen weekeinde naar Den Haag om de Dalai Lama in levende lijve te zien. En om de Tibetaanse geestelijk en politiek leider te horen zeggen dat genegenheid heel belangrijk is.

Hij is niet zweverig. De Dalai Lama spreekt in simpele statements: ,,Als kinderen geen genegenheid krijgen, kunnen ze die later ook niet geven.'' Of: ,,Als je compassie hebt met anderen, word je zelf ook een beter mens.''

Niets nieuws, wel lekker duidelijk. Minder materialisme, meer altruïsme, meer spiritualiteit. ,,Hij begrijpt het niveau van zijn publiek en past zich aan'', zegt acteur en fotograaf Thom Hoffman.

Het niveau van het publiek verschilde tijdens het vierdaagse bezoek van de Dalai Lama aan Nederland. Op zijn openbare boeddhistische lessen en lezingen kwamen leken af die de Tibetaanse geestelijk en politiek leider wel een keer in het echt wilden zien.

Fleur, Marijke en nog vier vriendinnen zijn ,,uit nieuwsgierigheid'' gekomen. Jonge vrouwen, Cosmo-gekleed. Fleur: ,,Ik wil hem gewoon een keer in mijn leven zien. Voor de inhoud hoef je niet te komen, want dat heeft hij allemaal al honderd keer gezegd en geschreven.'' De boekjes van de Dalai Lama zijn bestsellers.

Marijke: ,,Ik vind het knap dat je twee uur lang 9.000 mensen stil kunt houden met zo'n simpele boodschap.''

,,Terug naar de basics. Dat is de boodschap.''

,,Die ken je natuurlijk wel, die boodschap.''

,,Maar hij is zo ontzettend lief. Zo'n klein mannetje op zo'n grote stoel. Ik moet altijd zo om hem lachen.''

,,Ja, ik word vrolijk van hem.''

,,En hij is de personificatie van hetgeen hij uitdraagt. Zo vriendelijk.'' Andere kwalificaties: krachtig, bescheiden, geïnteresseerd.

Ruim 15.000 mensen voor een geestelijk leider. Het waren niet de mensen die toevallig Seven years in Tibet hadden gezien. Er kwamen veel af en toe mediterende geïnteresseerden. Ze hebben boeken over het boeddhisme gelezen. Ze zoeken naar een tegenwicht in een wereld die zich wel erg op spullen en individueel genoegen richt. Iedereen was tevreden. Hoewel – of misschien juist omdat – Zijne Heiligheid vrij veel open deuren intrapte en het niet ingewikkeld maakte. ,,We moeten compassie hebben met elkaar.''

Fleur: ,,Ik mediteer bijvoorbeeld. Ik geloof dat ik met het boeddhisme ook wel iets doe. In mijn dagelijks leven, in relaties met mijn kinderen, mijn man, mijn vrienden. Ik probeer in liefde met mijn omgeving te leven.''

Marijke: ,,En dat je alles met aandacht doet. Er zitten interessante aspecten in het boeddhisme. Het is ook niet voor niets dat het zo opkomt. Steeds meer mensen in mijn omgeving zijn ermee bezig. Gebruiken het als een aanvulling, omdat het meer biedt dan wij in het Westen aangereikt krijgen. Meer zachtheid.''

,,Dat is wel lastig vol te houden, als je in de auto zit en iemand snijdt je.''

Thom Hoffman sprak de Dalai Lama twee keer. Zijn betrokkenheid is ,,politiek, niet religieus''. Hij reisde als fotograaf naar Tibet en Dharamsala in India, waar de geestelijk leider samen met gevluchte Tibetanen in ballingschap woont. ,,Nadat ik het lijden van het volk had gezien en de Dalai Lama had gesproken, is voor mij de knop omgegaan. De Tibetanen kunnen hun geloof niet uitoefenen, ze worden onderdrukt, China voert een agressieve migratiepolitiek.''

Vandaag ontmoet de Dalai Lama premier Kok en minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken). Hij zal – zoals altijd – vragen of er bij de Chinezen kan worden aangedrongen op een dialoog. En hij zal pleiten voor autonomie van Tibet binnen China. Onafhankelijkheid heeft hij, tot ongenoegen van sommige Tibetanen, al opgegeven.

Hoffman vindt niet dat de Nederlandse regering zich hard genoeg maakt voor de Tibetaanse zaak. ,,De handelsbelangen gaan voor. De Nederlandse regering zegt dat ze achter de schermen lobbyt, maar ik betwijfel ernstig of dat voldoende gebeurt.''

De Dalai Lama spreekt zich uit tegen fundamentalisme, egocentrisme en hebberigheid. Zelf leeft hij ascetisch en preekt onvermoeibaar de geweldloosheid. Hij kreeg er in 1989 de Nobelprijs voor de Vrede voor. Hij leeft al veertig jaar in ballingschap. Toch kan hij nog altijd compassie opbrengen. ,,Dat geeft mij innerlijke rust. Ik slaap prima. Dat kunt u ook bereiken. Door training'' (lees: meditatie).

Jolanda van de Berg (24) mediteert af en toe, als ze tijd heeft. ,,Maar als je dat zegt, krijg je meteen scheve gezichten. Dan ben je zo een tofu-etend, sandaal-dragend en wierook-brandend vaag type.'' Ze studeert sociale wetenschappen en wil bij de Verenigde Naties gaan werken. ,,Ik ben wel op zoek, of zo. Ik vind dat er in onze samenleving een leegte is. Dus probeer ik het boeddhisme in mijn dagelijks leven toe te passen.'' De Dalai Lama typeert ze als ,,sterk en buigzaam.'' En zijn verhaal was interessant. ,,Hij benadrukt de menselijk waarde. Respect voor je omgeving, liefde geven.''

En respect hebben voor de natuur. Zijne Heiligheid: ,,We denken dat we de meesters van de aarde zijn, dat we de natuur controleren. Maar we zijn een deel van de natuur.'' Voor sommigen is het materialisme en het misbruik van de natuur in Nederland te ver doorgeschoten. Deirdre Carter (28) emigreert binnenkort met man, drie kinderen en veertig anderen naar een ecologisch dorp in Australië. ,,Om dichter bij de natuur te komen.''

Ze was nog wel even bij de Dalai Lama. ,,Om de energie te delen.'' Het boeddhisme heeft haar beïnvloed, zegt ze. ,,Het is een stroming die mij hoop geeft voor de aarde en de mensen. Een basis om met elkaar om te gaan. Compassie en genegenheid in plaats van haat en geweld.''

`We moeten compassie hebben met elkaar'